Μοναστήρια της Κρήτης. Παναγία η Γκουβερνιώτισσα

Παναγία Γκουβερνιώτισσα — Ποταμιές Ηρακλείου Στην καταπράσινη πλαγιά πάνω από τις Ποταμιές βρίσκεται η παλιά Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Γκουβερνιώτισσας, ένα μικρό αλλά εξαιρετικά σημαντικό μνημείο της Κρήτης. Η Μητρόπολη Πέτρας και Χερρονήσου την χαρακτηρίζει παλαιό μοναστήρι και μετόχι του Παναγίου Τάφου. � Ο ναός είναι σταυροειδής με τρούλο και το εσωτερικό του αποτελεί έναν πραγματικό θησαυρό: οι περίφημες τοιχογραφίες του χρονολογούνται στο πρώτο μισό του 14ου αιώνα. Ανάμεσά τους βρίσκουμε τον Παντοκράτορα, Προφήτες, τη Σταύρωση, παραστάσεις της Θεοτόκου και άλλες σκηνές, που φανερώνουν τη σπουδαία καλλιτεχνική παράδοση της εποχής. � Η παράδοση συνδέει την ίδρυση της μονής με τα χρόνια μετά την ανακατάληψη της Κρήτης από τον Νικηφόρο Φωκά το 961. Η ακριβής αρχική χρονολογία όμως δεν είναι βέβαιη· οι ίδιες οι τοιχογραφίες αποδεικνύουν ότι ο ναός είχε ήδη μεγάλη ακμή κατά τον 14ο αιώνα.

Η μονή γνώρισε μακρά περίοδο εγκατάλειψης και ερήμωσης. Τα τελευταία χρόνια όμως ανακαινίστηκε και ο χώρος απέκτησε ξανά ζωή. Δημιουργήθηκε μάλιστα Έκθεση Εκκλησιαστικών Κειμηλίων, όπου φυλάσσονται τα παλιά ξυλόγλυπτα τέμπλα της Γκουβερνιώτισσας, εκκλησιαστικά αντικείμενα, χειρόγραφα και αντίγραφα των φορητών εικόνων της μονής. Οι φορητές εικόνες της μονής, έργα του 16ου αιώνα, αποτελούν επίσης σημαντικό κομμάτι του θησαυρού της.

Μέσα στη σιωπή της παλιάς μονής, η Παναγία Γκουβερνιώτισσα κρατά ακόμη ζωντανή μια ολόκληρη εποχή της κρητικής τέχνης. Οι τοιχογραφίες, οι εικόνες, τα τέμπλα και τα κειμήλια δεν είναι απλώς έργα τέχνης· είναι η μνήμη ανθρώπων που πέρασαν από αυτόν τον τόπο και άφησαν πίσω τους την πίστη και την τέχνη τους.

Ένς ακόμη σταθμός στο νοερό οδοιπορικό των «Κρησσών» στα μοναστήρια και τα προσκυνήματα της Παναγίας στην Κρήτη.Καλή περιήγηση!