Κρήσσες- Γαλάτεια Αλεξίου Καζαντζάκη

ΟΙ ΚΡΗΣΣΕΣ Γαλάτεια Καζαντζάκη

Η Κρητικιά συγγραφέας που αξίζει να γνωρίσουμε με το δικό της όνομα Στο Ηράκλειο της Κρήτης, το 1881, γεννήθηκε η Γαλάτεια Αλεξίου. Ήταν η μεγαλύτερη κόρη του Στυλιανού Αλεξίου και της Ειρήνης Ζαχαριάδη, σε μια οικογένεια όπου τα γράμματα και η πνευματική ζωή είχαν ξεχωριστή θέση. Αδελφός της ήταν ο Λευτέρης Αλεξίου και μικρότερη αδελφή της η Έλλη Αλεξίου. Δύο αδελφές από το ίδιο ηρακλειώτικο σπίτι, που θα άφηναν και οι δύο το δικό τους αποτύπωμα στα ελληνικά γράμματα. Η Γαλάτεια έδειξε από νωρίς την αγάπη της για τη λογοτεχνία και ακολούθησε τον δικό της δρόμο ως συγγραφέας. Έγραψε ποιήματα, διηγήματα, μυθιστορήματα και άλλα έργα, ενώ η γραφή της συνδέθηκε με την κοινωνία και την εποχή που έζησε. Η ζωή της συνδέθηκε για πολλά χρόνια και με τον Νίκο Καζαντζάκη. Οι δυο τους γνωρίστηκαν στην Αθήνα, έζησαν μαζί και παντρεύτηκαν το 1911. Η αλληλογραφία τους, που έχει διασωθεί και αποτελεί σημαντικό αρχειακό υλικό, φωτίζει μια ολόκληρη περίοδο της ζωής τους και του πνευματικού κόσμου της εποχής.

Όμως υπάρχει κάτι που θέλουμε ιδιαίτερα να θυμόμαστε στις «Κρήσσες»: Η Γαλάτεια δεν ήταν μόνο η πρώτη σύζυγος του Καζαντζάκη. Ήταν η Γαλάτεια Αλεξίου. Ήταν συγγραφέας. Ήταν μια γυναίκα των ελληνικών γραμμάτων. Και είχε τη δική της φωνή. Αργότερα, ακόμη και μετά τον χωρισμό και τον δεύτερο γάμο της με τον λογοτέχνη Μάρκο Αυγέρη, κράτησε το επώνυμο Καζαντζάκη με το οποίο είχε ήδη γίνει γνωστή στο αναγνωστικό κοινό. Η Κρήτη όμως έμεινε πάντα σημαντικό κομμάτι της ταυτότητάς της. Η Γαλάτεια μεγάλωσε στο Ηράκλειο μιας άλλης εποχής, σε μια Κρήτη που βρισκόταν ακόμη πολύ κοντά στα χρόνια της Τουρκοκρατίας και των αγώνων για την ελευθερία. Ήταν μια γενιά που έζησε τη μεγάλη αλλαγή της Κρήτης και πέρασε από τον παλιό κόσμο στον καινούργιο. Κι εκεί βρίσκεται ίσως ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της ιστορίας της. Γιατί η Γαλάτεια δεν έμεινε απλώς θεατής αυτής της αλλαγής. Την έζησε. Τη σκέφτηκε. Και την έκανε λέξεις. Σήμερα, όταν μιλάμε για τη Γαλάτεια Καζαντζάκη, συχνά το όνομά της ακολουθείται αμέσως από εκείνο του Νίκου Καζαντζάκη. Εμείς όμως στις «Κρήσσες» θέλουμε να σταθούμε λίγο περισσότερο στη γυναίκα που υπήρχε πίσω από αυτό το όνομα. Στην Ηρακλειώτισσα. Στη συγγραφέα.

Στην αδελφή της Έλλης. Στη γυναίκα που έζησε τη δική της διαδρομή και άφησε το δικό της έργο. Η Γαλάτεια Καζαντζάκη έφυγε από τη ζωή το 1962. Και λίγους μήνες αργότερα, ο αδελφός της Λευτέρης έγραφε στην Έλλη για την απώλεια της αδελφής τους. Το οικογενειακό αυτό τεκμήριο σώζεται σήμερα στο Αρχείο Έλλης Αλεξίου του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης. Και κάπως έτσι, οι δύο αδελφές που ξεκίνησαν από το ίδιο σπίτι στο Ηράκλειο συναντιούνται ξανά μέσα από την ιστορία. Η Γαλάτεια και η Έλλη. Δύο αδελφές. Δύο διαφορετικές διαδρομές. Μια κοινή αγάπη για τα γράμματα. Και μια Κρήτη που στάθηκε στην αρχή της ζωής τους.

Γαλάτεια Καζαντζάκη — 1881–1962 Μια ακόμη Κρήσσα που αξίζει να θυμόμαστε όχι μόνο μέσα από τις σχέσεις της με τους μεγάλους άνδρες της εποχής της, αλλά για τη δική της φωνή και το δικό της έργο.