Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026

Μοναστήρια της Κρήτης. Ιερά Μονή Παναγίας Οδηγήτριας Γωνιάς Χανίων η Μονή Κυρίας των Αγγέλων

Ιερά Μονή Παναγίας Οδηγήτριας Γωνιάς
Ένα μοναστήρι-φρούριο στη δυτική Κρήτη Στη δυτική άκρη του κόλπου των Χανίων, λίγο έξω από το Κολυμπάρι, βρίσκεται η ιστορική Ιερά Μονή Παναγίας Οδηγήτριας Γωνιάς, γνωστή και ως Μονή Κυρίας των Αγγέλων. Είναι ένα από τα σημαντικότερα μοναστήρια της Κρήτης, επιβλητικό και φρουριακό, χτισμένο κοντά στη θάλασσα, στη ρίζα του Ακρωτηρίου Σπάθα.
Από τον Άγιο Γεώργιο στην Παναγία Οδηγήτρια Η ιστορία της μονής ξεκινά ήδη από τους βυζαντινούς χρόνους. Σύμφωνα με την παράδοση, οι πρώτοι μοναχοί είχαν εγκατασταθεί στη θέση Μένιες, όπου υπήρχε μονή αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο. Οι συχνές επιδρομές των πειρατών τους ανάγκασαν να αναζητήσουν ασφαλέστερο τόπο. Έτσι μετακινήθηκαν νοτιότερα και δημιούργησαν τη μονή της Θεοτόκου Οδηγήτριας. Στη σημερινή της θέση η μεγάλη οικοδόμηση άρχισε το 1618, ενώ το καθολικό ολοκληρώθηκε το 1634. Η μονή αφιερώθηκε στην Κοίμηση της Θεοτόκου και το 1662 ανακηρύχθηκε σταυροπηγιακή. 🇬🇷 Η Μονή στους αγώνες της Κρήτης Η Γωνιά δεν υπήρξε μόνο τόπος προσευχής. Για αιώνες συμμετείχε ενεργά στους αγώνες των Κρητικών και γι’ αυτό γνώρισε πολλές καταστροφές. Μια από τις πιο δραματικές στιγμές συνέβη στις 14 Ιουνίου 1867, όταν οθωμανικά πλοία βομβάρδισαν τη μονή από τη θάλασσα. Ένα από τα βλήματα σώζεται ακόμη στον εξωτερικό τοίχο, μέσα σε μαρμάρινη πλάκα που θυμίζει την ημερομηνία της επίθεσης. Η μονή λεηλατήθηκε, η βιβλιοθήκη της κάηκε και μοναχοί έχασαν τη ζωή τους. Και τριάντα χρόνια αργότερα, το 1897, η Μονή Γωνιάς συνδέθηκε και πάλι με την ιστορία της Κρήτης: ο συνταγματάρχης Τιμολέων Βάσσος εγκαταστάθηκε εκεί μετά την απόβαση του ελληνικού εκστρατευτικού σώματος στον κόλπο του Κολυμπαρίου.
Ένας θησαυρός της κρητικής τέχνης Η Μονή Γωνιάς όμως κρύβει και έναν άλλο θησαυρό: την κρητική αγιογραφία. Στο Εκκλησιαστικό Μουσείο της μονής παρουσιάζεται η εξέλιξη της κρητικής ζωγραφικής, με φορητές εικόνες από τον 15ο έως τον 19ο αιώνα. Ανάμεσα στα σημαντικά έργα βρίσκεται η Παναγία Ελεούσα του Ανδρέα Ρίτζου, καθώς και άλλες πολύτιμες εικόνες της Κρητικής Σχολής. Και κάπου εδώ η Γωνιά συναντά ξανά τη δική μας αγάπη για την αγιογραφία. ❤️ 🌿 Η Παναγία της Γωνιάς Σήμερα η Μονή εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό προσκυνηματικό τόπο. Κάθε Δεκαπενταύγουστο πλήθος πιστών φτάνει εδώ για να προσκυνήσει την Παναγία, ενώ πολλοί εκπληρώνουν το τάμα τους ακόμη και περπατώντας μεγάλες αποστάσεις. Και έτσι, μετά από τόσους αιώνες, η Μονή Γωνιάς παραμένει ζωντανή. Δεν είναι μόνο ένα μνημείο της Κρήτης. Είναι τόπος πίστης, ιστορίας, αγώνα και τέχνης. «Στη δυτική γωνιά της Κρήτης, η Παναγία της Γωνιάς στέκει αιώνες τώρα σαν φρουρός της πίστης και της μνήμης του τόπου.»

Τετάρτη 26 Αυγούστου 2026

Μοναστήρια της Κρήτης. Ιερό Ησυχαστήριο Γενεσίου της Θεοτόκου στο Σγουροκεφάλι .

Ιερό Ησυχαστήριο Γενεσίου της Θεοτόκου Σγουροκεφαλίου
Ένας νεότερος τόπος αφιερωμένος στην Παναγία Σε έναν όμορφο λόφο πάνω από το Σγουροκεφάλι Ηρακλείου, σε ένα σημείο με πανοραμική θέα προς την Πεδιάδα, τον Γιούχτα, τα λασιθιώτικα βουνά, το Κρητικό Πέλαγος και ως τα Αστερούσια, βρίσκεται το Ιερό Ησυχαστήριο Γενεσίου της Θεοτόκου και Αγίων Πάντων. � e-storieskritis.gr +1 Πρόκειται για ένα από τα νεότερα μοναστικά ιδρύματα της περιοχής. Η ανέγερσή του ξεκίνησε το 1989, με κτητόρισσα τη μοναχή Ειρήνη Παπαστεφανάκη, γνωστή αργότερα ως Γερόντισσα Μαριάμ. Το 2000 το ησυχαστήριο άρχισε επίσημα να λειτουργεί. � kritestravel.gr +1 Η κτητόρισσα είχε προηγουμένως εργαστεί ως μαία στο Βενιζέλειο Νοσοκομείο Ηρακλείου και είχε ήδη αναπτύξει έντονη πνευματική αναζήτηση. Η πορεία της προς τον μοναχισμό υπήρξε σταδιακή και συνδέθηκε με την αναζήτηση ενός τόπου όπου θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα ησυχαστήριο. � e-storieskritis.gr
Και ο τόπος βρέθηκε τελικά στον λόφο πάνω από το Σγουροκεφάλι. Εκεί, σύμφωνα με την αφήγηση της ίδιας της κτητόρισσας, ένιωσε πως είχε βρει τον χώρο που αναζητούσε. Τον Απρίλιο του 1989 τέθηκε ο θεμέλιος λίθος και άρχισε η οικοδόμηση, με δικούς της πόρους αλλά και με τη συμπαράσταση ανθρώπων που προσέφεραν για την ανέγερση. � kritestravel.gr +1 ⛪ Το καθολικό Το καθολικό είναι δίκλιτο. Το ένα κλίτος είναι αφιερωμένο στο Γενέσιο της Θεοτόκου και το άλλο στους Αγίους Πάντες. Το κτίσμα αναπτύσσεται σε επίπεδα πάνω στην πλαγιά, μαζί με τους χώρους φιλοξενίας και τα κελιά των μοναχών. � Land of Experiences Και η επιλογή του Γενεσίου της Θεοτόκου δεν θα μπορούσε να ταιριάζει περισσότερο στο δικό μας οδοιπορικό. Στις 8 Σεπτεμβρίου, η Εκκλησία τιμά τη Γέννηση της Παναγίας και το ησυχαστήριο πανηγυρίζει. � NeaKriti 🌿 Ένας τόπος που συνεχίζει Σήμερα το ησυχαστήριο συνεχίζει τη ζωή του ως τόπος προσευχής και φιλοξενίας. Η Ιερά Αρχιεπισκοπή Κρήτης το καταγράφει επίσημα στα Ιερά Ησυχαστήρια της, με ηγουμένη τη μοναχή Ευπραξία. � iak.gr Από έναν λόφο της κρητικής Πεδιάδας, η Παναγία μοιάζει να αγκαλιάζει με το βλέμμα της έναν μεγάλο ορίζοντα. «Σε έναν ήσυχο λόφο του Σγουροκεφαλίου, ένας νεότερος τόπος προσευχής έγινε αφιέρωμα στη Γέννηση της Παναγίας. Ένας τόπος που γεννήθηκε από την πίστη μιας γυναίκας και συνεχίζει να ζει μέσα στη σιωπή και την προσευχή.»

Τρίτη 25 Αυγούστου 2026

Μοναστήρια της Κρήτης. Ιερό προσκύνημα Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου στη Γκιώνα Κισάμου

Ιερό Προσκύνημα Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου — Γκιώνα Κισάμου
Στην «έρημο» του Γκιώνα, στο Ακρωτήρι Σπάθας, κοντά στα Ροδωπού Κισάμου, βρίσκεται ένα από τα πιο αγαπημένα προσκυνήματα της δυτικής Κρήτης.
Ο μικρός ναός του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου χτίστηκε τον 16ο αιώνα ως μονόκλιτος ναός και αργότερα επεκτάθηκε σε δίκλιτο, με το δεύτερο κλίτος αφιερωμένο στον Άγιο Νικόλαο. Στον χώρο σώζονται επίσης κελιά και παλαιά κτίσματα. � Discover Crete +1 Όμως η Γκιώνα δεν είναι γνωστή μόνο για την παλαιότητά της. Είναι κυρίως γνωστή για την τεράστια αγάπη των ανθρώπων προς τον Άγιο. Κάθε χρόνο, στις 29 Αυγούστου, χιλιάδες προσκυνητές φτάνουν στον δύσβατο αυτό τόπο. Πολλοί μάλιστα προσέρχονται εκπληρώνοντας τάμα, ακόμη και πεζοπορώντας ξυπόλυτοι την παλιά διαδρομή προς το προσκύνημα. � Ιερά Μητρόπολις Κισσάμου & Σελίνου 🌳 Ο παράξενος πλάτανος Μπροστά στον ναό βρίσκεται ένας παλιός πλάτανος που έχει συνδεθεί με έναν όμορφο θρύλο. Λέγεται πως ένας μοναχός, κουρασμένος από την πορεία και τη ζέστη, έφερε ένα κλαδί πλατάνου από τα Νωπήγεια και το φύτεψε στο χώμα, λέγοντας πως, αν ο Άγιος είναι θαυματουργός, το κλαδί θα ριζώσει. Ο πλάτανος φύτρωσε — και, σύμφωνα με την παράδοση, τα φύλλα του εμφανίζονται ανάποδα, με το χνούδι προς τα πάνω. 🌳 � ΝΕΑ Τηλεόραση Κρήτης +1 👶 Τα παιδιά που είναι «τασιμάρικα» Μια από τις πιο συγκινητικές παραδόσεις της Γκιώνας είναι τα παιδιά που οι οικογένειές τους έχουν τάξει στον Άγιο Ιωάννη. Το προσκύνημα συνδέθηκε για πολλά χρόνια με βαπτίσεις τέτοιων παιδιών και με την εκπλήρωση των ταμάτων τους. Έτσι η σχέση των ανθρώπων με τον Άγιο περνά από γενιά σε γενιά. � Discover Crete Και ίσως αυτό είναι που κάνει τη Γκιώνα τόσο ξεχωριστή: δεν είναι μόνο ένα παλιό κτίσμα. Είναι ένας τόπος που ζει μέσα στην πίστη και στις παραδόσεις των ανθρώπων. «Στην έρημο του Γκιώνα, εκεί όπου ο δρόμος δυσκολεύει και η φύση αγριεύει, οι άνθρωποι συνεχίζουν να ανεβαίνουν στον Άγιο Ιωάννη κρατώντας τα τάματά τους και την ελπίδα τους.» 🌿🙏 Ένα μικρό αφιέρωμα των «Κρησσών» στον Τίμιο Πρόδρομο, με αφορμή την εορτή της Αποτομής της Τιμίας Κεφαλής του στις 29 Αυγούστου.

Δευτέρα 24 Αυγούστου 2026

Η μεγάλη σφαγή τον Αύγουστο του 1898 στο Μεγάλο Κάστρο

25 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1898 ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ
Σήμερα δεν είναι ημέρα για πολλά λόγια. Σήμερα στεκόμαστε νοερά μπροστά στη μνήμη των ανθρώπων που χάθηκαν στο Μεγάλο Κάστρο, στις 25 Αυγούστου 1898. Σαν σήμερα, πριν από 128 χρόνια, η πόλη του Ηρακλείου έζησε μία από τις πιο τραγικές ημέρες της νεότερης ιστορίας της. Η Κρήτη βρισκόταν ακόμη κάτω από την οθωμανική κυριαρχία. Οι Μεγάλες Δυνάμεις είχαν επιβάλει ένα μεταβατικό καθεστώς Αυτονομίας και στο Ηράκλειο επρόκειτο να εγκατασταθούν χριστιανοί φορολογικοί υπάλληλοι. Το πρωινό της 25ης Αυγούστου η ένταση κορυφώθηκε. Η επίθεση του ένοπλου μουσουλμανικού όχλου, με τη σύμπραξη και την παρότρυνση των οθωμανικών αρχών, μετατράπηκε σε γενικευμένη σφαγή του άμαχου χριστιανικού πληθυσμού. Άνθρωποι δολοφονήθηκαν. Σπίτια και καταστήματα λεηλατήθηκαν. Ολόκληρες συνοικίες παραδόθηκαν στη φωτιά. Το Μεγάλο Κάστρο βυθίστηκε στο αίμα και στον τρόμο. Ανάμεσα στα θύματα ήταν και ο Λυσίμαχος Καλοκαιρινός, Βρετανός υποπρόξενος στο Ηράκλειο, καθώς και Άγγλοι στρατιώτες. Ο Δήμος Ηρακλείου καταγράφει 18 Άγγλους στρατιώτες μεταξύ των θυμάτων, ενώ άλλες ιστορικές πηγές αναφέρουν 17· γι' αυτό κρατούμε εδώ την ασφαλή αναφορά στους Άγγλους στρατιώτες χωρίς να επιβαρύνουμε τη μνήμη με μια αμφισβητούμενη λεπτομέρεια. Και όταν η φωτιά έσβησε, έμεινε πίσω μια πόλη γεμάτη νεκρούς. Τα σώματα που είχαν μείνει άταφα περισυλλέγονταν μέσα στις επόμενες ημέρες. Μεταφέρονταν στη σιναΐτικη μονή του Αγίου Ματθαίου, όπου ενταφιάστηκαν σε κοινό τάφο. Η εικόνα των ανθρώπων που αναγκάστηκαν να περισυλλέξουν τα διαμελισμένα σώματα των νεκρών είναι από τις πιο σκληρές σελίδες της ιστορίας της πόλης. Κι έτσι, κάτω από τη γη του Μεγάλου Κάστρου, έμειναν άνθρωποι που δεν πρόλαβαν να δουν την ελευθερία της Κρήτης. Δεν γνωρίζουμε σήμερα όλα τα ονόματά τους. Δεν γνωρίζουμε με απόλυτη ακρίβεια ούτε τον αριθμό όλων των θυμάτων.
Γνωρίζουμε όμως ότι ήταν εκατοντάδες. Και αυτό αρκεί για να σκύψουμε το κεφάλι. Η 25η Αυγούστου δεν έμεινε μόνο ως ημέρα πένθους. Τα γεγονότα συγκλόνισαν την Ευρώπη και αποτέλεσαν καταλυτικό σημείο στην εξέλιξη του Κρητικού Ζητήματος. Η οθωμανική παρουσία στην Κρήτη έφτασε πλέον στο τέλος της και, λίγους μήνες αργότερα, άρχισε η περίοδος της Κρητικής Πολιτείας. Σήμερα, στο Ηράκλειο, στον περίβολο του Ιερού Ναού του Αγίου Τίτου, βρίσκεται το μνημείο: «ΤΩΝ ΥΠΕΡ ΠΙΣΤΕΩΣ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΔΟΣ ΣΦΑΓΙΑΣΘΕΝΤΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ»
Εκεί κάθε χρόνο τελείται επιμνημόσυνη δέηση. Και εκεί πρέπει να επιστρέφει η μνήμη μας. Όχι για να αναζωπυρώνουμε το μίσος. Αλλά για να μην επιτρέψουμε στη λήθη να σβήσει τους ανθρώπους. Γιατί πίσω από τη λέξη «σφαγή» υπήρχαν πατέρες και μητέρες. Παιδιά. Οικογένειες. Άνθρωποι που είχαν ένα σπίτι, μια δουλειά, μια ζωή. Και μέσα σε λίγες ώρες τα έχασαν όλα. Σήμερα τους θυμόμαστε. Με σεβασμό. Με συγκίνηση. Με σιωπή. Και με την ευχή να μη χρειαστεί ποτέ ξανά ένας λαός να πληρώσει με τόσο αίμα το δικαίωμά του να είναι ελεύθερος. Αιωνία η μνήμη των Μαρτύρων της 25ης Αυγούστου 1898. Αιωνία η μνήμη όλων των αθώων θυμάτων. Και πάνω από το Μεγάλο Κάστρο, που ξαναχτίστηκε και προχώρησε μέσα στον χρόνο, ας μένει πάντοτε χαραγμένη η μνήμη εκείνων που δεν πρόλαβαν να δουν την ελευθερία. Δεν τους ξεχνούμε. 🕯️🇬🇷 25 Αυγούστου 1898 — 25 Αυγούστου 2026

Μοναστήρια της Κρήτης. Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Κορακιών στα Χανιά!

Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Κορακιών.Μονη Καλογραιών.
Μια γυναικεία μονή με ιστορία, αγώνα και δημιουργία Στο Ακρωτήρι Χανίων, ανάμεσα στις Κορακιές, βρίσκεται η ιστορική Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου, γνωστή και ως Μονή Καλογραιών.
Η ιστορία της φτάνει βαθιά στους αιώνες. Η μονή υπήρχε ήδη κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας και αναφέρεται σε έγγραφα του 1595, ενώ είναι βέβαιο ότι λειτουργούσε το 1645.
Το καθολικό της είναι αφιερωμένο στον Τίμιο Πρόδρομο, ενώ υπάρχει και δεύτερο κλίτος αφιερωμένο στον Άγιο Γεώργιο.
🇬🇷 Η μονή στον αγώνα της Κρήτης Οι Κορακιές δεν έμειναν έξω από τους αγώνες του τόπου. Το 1821 η μονή καταστράφηκε και λεηλατήθηκε. Αργότερα όμως ξαναζωντάνεψε και το 1866 βρέθηκε και πάλι μέσα στη δίνη της Κρητικής Επανάστασης. Ιδιαίτερη θέση στην ιστορία της έχουν δύο μοναχές, η Καταφυγή και η Χριστονύμφη, οι οποίες βοήθησαν ενεργά τους επαναστάτες. Έτσι η μονή δεν υπήρξε μόνο τόπος προσευχής. Έγινε και καταφύγιο, τόπος προσφοράς και κομμάτι της ιστορίας του αγώνα της Κρήτης. 🧵 Από το μοναστήρι… στη γυναικεία εκπαίδευση Και εδώ υπάρχει μια ιστορία που πραγματικά αξίζει να τη γνωρίσουμε. Το 1903 ιδρύθηκε στη μονή η «Οικοκυρική Σχολή Lady Egerton». Νεαρές κοπέλες διδάσκονταν πρακτικές γνώσεις και παραδοσιακές τέχνες, όπως κέντημα, υφαντική και άλλες χειροτεχνίες. Η μονή έγινε έτσι ένας χώρος όπου η θρησκευτική ζωή συναντούσε την εκπαίδευση και τη δημιουργία. Ιδιαίτερη θέση στην παράδοση των Κορακιών έχει το κοπανέλι, η λεπτή κρητική δαντελοτεχνία, τέχνη δύσκολη και χρονοβόρα, που οι γυναίκες της περιοχής κράτησαν ζωντανή. Μια μονή που ξαναγεννιέται Μετά από περιόδους παρακμής και ερήμωσης, η μονή γνώρισε ξανά ζωή. Η πρόσφατη ανασύσταση της γυναικείας αδελφότητας αποτελεί ένα ακόμη κεφάλαιο στη μακρά ιστορία της. Και ίσως αυτό είναι το πιο όμορφο μήνυμα των Κορακιών: ένα μοναστήρι μπορεί να δοκιμαστεί, να πληγωθεί και να ερημώσει — αλλά η παράδοση μπορεί να ξαναβρεί ζωή. «Στις Κορακιές, ο Τίμιος Πρόδρομος στέκει πάνω από μια ιστορία αιώνων· μια ιστορία γραμμένη με προσευχή, αγώνα, γυναικεία δύναμη και δημιουργία.» 🌿🙏 Ένα ακόμη σταθμό στο οδοιπορικό μας στα ιστορικά μοναστήρια της Κρήτης, με αφορμή τη γιορτή του Τιμίου Προδρόμου.

Άγιοι κ Ιεροί Ναοί της Κρήτης . Άγιος Τίτος στη Γόρτυνα κ στο Ηράκλειο

Άγιος Τίτος —
Από τη Γόρτυνα στο Ηράκλειο Δύο τόποι, μία ζωντανή ιστορία της Κρήτης Στις 25 Αυγούστου, η Κρήτη τιμά τον Άγιο Τίτο, τον πρώτο Επίσκοπο και Απόστολο του νησιού και έναν από τους σημαντικότερους Αγίους της κρητικής Εκκλησίας. Η ιστορία του Αγίου Τίτου στην Κρήτη είναι δεμένη με δύο σπουδαίους τόπους: τη Γόρτυνα και το Ηράκλειο. Η Γόρτυνα — εκεί όπου ξεκίνησε η εκκλησιαστική ιστορία Στην αρχαία Γόρτυνα, πρωτεύουσα της Κρήτης κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, σώζονται τα ερείπια της μεγαλοπρεπούς πεντάκλιτης παλαιοχριστιανικής βασιλικής του Αγίου Τίτου, που χρονολογείται στον 6ο αιώνα. Το μνημείο μας θυμίζει τη μεγάλη ακμή της χριστιανικής Γόρτυνας και τη θέση που είχε η Κρήτη στον πρώιμο χριστιανικό κόσμο. Η βασιλική θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα παλαιοχριστιανικά μνημεία του νησιού και αποτελεί σιωπηλό μάρτυρα μιας εποχής κατά την οποία η πίστη είχε ήδη βαθιές ρίζες στην Κρήτη.
Ο Άγιος Τίτος στο Ηράκλειο
Πολλούς αιώνες αργότερα, στο κέντρο του Ηρακλείου, βρίσκεται ο Ιερός Καθεδρικός Ναός του Αγίου Τίτου, στην οδό 25ης Αυγούστου. Ο σημερινός ναός συνδέεται με τη μακραίωνη πορεία της Εκκλησίας της Κρήτης και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά μνημεία του Ηρακλείου. Εδώ φυλάσσεται η Τιμία Κάρα του Αγίου Τίτου, η οποία επέστρεψε στην Κρήτη από τη Βενετία το 1966, ύστερα από περίπου πέντε αιώνες. (iak.gr⁠�)
Και έτσι, η ιστορία μοιάζει να κάνει έναν μεγάλο κύκλο: Γόρτυνα → Ηράκλειο → και πάλι ο Άγιος Τίτος στην καρδιά της Κρήτης. Δύο τόποι, δύο διαφορετικές εποχές, αλλά η ίδια ζωντανή μνήμη. «Από τα ερείπια της παλαιοχριστιανικής Γόρτυνας μέχρι τον Καθεδρικό Ναό του Ηρακλείου, ο Άγιος Τίτος παραμένει δεμένος με την ιστορία και την πίστη της Κρήτης.» Ένα μικρό αφιέρωμα των «Κρησσών» στον Απόστολο Τίτο, με αφορμή την εορτή του.

Κυριακή 23 Αυγούστου 2026

Μοναστήρια της Κρήτης. Μονή Αγίου Φανουρίου Βαλσαμονέρου στα Βορίζια

Μονή Βαλσαμονέρου
Ο Άγιος Φανούριος και οι παλαιότερες τοιχογραφίες του στην Κρήτη Στις νοτιοανατολικές υπώρειες του Ψηλορείτη, κοντά στα Βορίζια, βρίσκεται το ιστορικό Βαλσαμόνερο, ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της κρητικής τέχνης. Από την παλιά μονή σώζεται σήμερα κυρίως το καθολικό, το οποίο αποτελεί μετόχι της Ιεράς Μονής Βροντησίου. Η μονή είχε εγκαταλειφθεί ήδη από τον 18ο αιώνα. Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του ναού είναι ότι η ιστορία του ξεκίνησε με την Παναγία. Το αρχικό κλίτος ήταν αφιερωμένο στη Θεοτόκο και χρονολογείται στον 14ο αιώνα. Στη συνέχεια προστέθηκαν το κλίτος του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, το εγκάρσιο κλίτος του Αγίου Φανουρίου και ο νάρθηκας, δημιουργώντας σταδιακά τη σημερινή μορφή του ναού. � Οδυσσέας +1 Ο Άγιος Φανούριος στο Βαλσαμόνερο Εδώ βρίσκεται ένας πραγματικός θησαυρός. Το κλίτος του Αγίου Φανουρίου οικοδομήθηκε το 1426 και τοιχογραφήθηκε το 1431 από τον Κρητικό ζωγράφο Κωνσταντίνο Ειρίκο (ή Ειρηνικό). Στους τοίχους σώζεται ένας μοναδικός κύκλος παραστάσεων από το Συναξάρι του Αγίου Φανουρίου. Πρόκειται για τις παλαιότερες χρονολογημένες απεικονίσεις του Αγίου που γνωρίζουμε. � Οδυσσέας +1 Και εδώ συναντούμε έναν ακόμη μεγάλο εκπρόσωπο της Κρητικής Σχολής, τον Άγγελο Ακοτάντο. Δύο σημαντικές εικόνες του Αγίου Φανουρίου που συνδέονται με το Βαλσαμόνερο βρίσκονται σήμερα στη Μονή Βροντησίου. � Ο ηγούμενος Ιωνάς Παλαμάς, σημαντική μορφή της μονής στις αρχές του 15ου αιώνα, διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διάδοση της τιμής του Αγίου Φανουρίου στην Κρήτη. Έτσι το Βαλσαμόνερο έγινε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα της φανουριανής παράδοσης στο νησί. � Orthodox Crete +1 Και η Παναγία δεν λείπει από την ιστορία μας Μου αρέσει ιδιαίτερα αυτό για το δικό μας οδοιπορικό: η μονή ξεκίνησε με κέντρο την Παναγία και αργότερα έγινε γνωστή για τον Άγιο Φανούριο. Στο παλαιότερο κλίτος σώζονται μάλιστα οι 24 Οίκοι του Ακαθίστου Ύμνου, αντί των συνηθισμένων ευαγγελικών σκηνών. � Orthodox Crete «Στο Βαλσαμόνερο, η Παναγία και ο Άγιος Φανούριος συναντιούνται μέσα στις παλιές τοιχογραφίες της Κρήτης. Ένας τόπος όπου η πίστη, η ιστορία και η κρητική αγιογραφία έμειναν ζωντανές μέσα στους αιώνες.» 🌿🙏 Ένα ιδιαίτερο προσκύνημα στο νοερό οδοιπορικό μας στην Κρήτη, αφιερωμένο στον Άγιο Φανούριο, με αφορμή τη γιορτή του στις 27 Αυγούστου.