Κρήσσες- Γαλάτεια Αλεξίου Καζαντζάκη

ΟΙ ΚΡΗΣΣΕΣ Γαλάτεια Καζαντζάκη

Η Κρητικιά συγγραφέας που αξίζει να γνωρίσουμε με το δικό της όνομα Στο Ηράκλειο της Κρήτης, το 1881, γεννήθηκε η Γαλάτεια Αλεξίου. Ήταν η μεγαλύτερη κόρη του Στυλιανού Αλεξίου και της Ειρήνης Ζαχαριάδη, σε μια οικογένεια όπου τα γράμματα και η πνευματική ζωή είχαν ξεχωριστή θέση. Αδελφός της ήταν ο Λευτέρης Αλεξίου και μικρότερη αδελφή της η Έλλη Αλεξίου. Δύο αδελφές από το ίδιο ηρακλειώτικο σπίτι, που θα άφηναν και οι δύο το δικό τους αποτύπωμα στα ελληνικά γράμματα. Η Γαλάτεια έδειξε από νωρίς την αγάπη της για τη λογοτεχνία και ακολούθησε τον δικό της δρόμο ως συγγραφέας. Έγραψε ποιήματα, διηγήματα, μυθιστορήματα και άλλα έργα, ενώ η γραφή της συνδέθηκε με την κοινωνία και την εποχή που έζησε. Η ζωή της συνδέθηκε για πολλά χρόνια και με τον Νίκο Καζαντζάκη. Οι δυο τους γνωρίστηκαν στην Αθήνα, έζησαν μαζί και παντρεύτηκαν το 1911. Η αλληλογραφία τους, που έχει διασωθεί και αποτελεί σημαντικό αρχειακό υλικό, φωτίζει μια ολόκληρη περίοδο της ζωής τους και του πνευματικού κόσμου της εποχής.

Όμως υπάρχει κάτι που θέλουμε ιδιαίτερα να θυμόμαστε στις «Κρήσσες»: Η Γαλάτεια δεν ήταν μόνο η πρώτη σύζυγος του Καζαντζάκη. Ήταν η Γαλάτεια Αλεξίου. Ήταν συγγραφέας. Ήταν μια γυναίκα των ελληνικών γραμμάτων. Και είχε τη δική της φωνή. Αργότερα, ακόμη και μετά τον χωρισμό και τον δεύτερο γάμο της με τον λογοτέχνη Μάρκο Αυγέρη, κράτησε το επώνυμο Καζαντζάκη με το οποίο είχε ήδη γίνει γνωστή στο αναγνωστικό κοινό. Η Κρήτη όμως έμεινε πάντα σημαντικό κομμάτι της ταυτότητάς της. Η Γαλάτεια μεγάλωσε στο Ηράκλειο μιας άλλης εποχής, σε μια Κρήτη που βρισκόταν ακόμη πολύ κοντά στα χρόνια της Τουρκοκρατίας και των αγώνων για την ελευθερία. Ήταν μια γενιά που έζησε τη μεγάλη αλλαγή της Κρήτης και πέρασε από τον παλιό κόσμο στον καινούργιο. Κι εκεί βρίσκεται ίσως ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της ιστορίας της. Γιατί η Γαλάτεια δεν έμεινε απλώς θεατής αυτής της αλλαγής. Την έζησε. Τη σκέφτηκε. Και την έκανε λέξεις. Σήμερα, όταν μιλάμε για τη Γαλάτεια Καζαντζάκη, συχνά το όνομά της ακολουθείται αμέσως από εκείνο του Νίκου Καζαντζάκη. Εμείς όμως στις «Κρήσσες» θέλουμε να σταθούμε λίγο περισσότερο στη γυναίκα που υπήρχε πίσω από αυτό το όνομα. Στην Ηρακλειώτισσα. Στη συγγραφέα.

Στην αδελφή της Έλλης. Στη γυναίκα που έζησε τη δική της διαδρομή και άφησε το δικό της έργο. Η Γαλάτεια Καζαντζάκη έφυγε από τη ζωή το 1962. Και λίγους μήνες αργότερα, ο αδελφός της Λευτέρης έγραφε στην Έλλη για την απώλεια της αδελφής τους. Το οικογενειακό αυτό τεκμήριο σώζεται σήμερα στο Αρχείο Έλλης Αλεξίου του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης. Και κάπως έτσι, οι δύο αδελφές που ξεκίνησαν από το ίδιο σπίτι στο Ηράκλειο συναντιούνται ξανά μέσα από την ιστορία. Η Γαλάτεια και η Έλλη. Δύο αδελφές. Δύο διαφορετικές διαδρομές. Μια κοινή αγάπη για τα γράμματα. Και μια Κρήτη που στάθηκε στην αρχή της ζωής τους.

Γαλάτεια Καζαντζάκη — 1881–1962 Μια ακόμη Κρήσσα που αξίζει να θυμόμαστε όχι μόνο μέσα από τις σχέσεις της με τους μεγάλους άνδρες της εποχής της, αλλά για τη δική της φωνή και το δικό της έργο.

Κρήσσες -Έλλη Αλεξίου

Έλλη Αλεξίου

Η Κρητικιά παιδαγωγός που έκανε τα γράμματα δρόμο ζωής Στο Ηράκλειο της Κρήτης, στις 22 Μαΐου 1894, γεννήθηκε η Έλλη Αλεξίου. Κόρη του εκδότη και λογίου Στυλιανού Αλεξίου και της Ειρήνης Ζαχαριάδη, μεγάλωσε σε ένα σπίτι όπου τα γράμματα, η τέχνη και η πνευματική ζωή ήταν μέρος της καθημερινότητας. Αδελφή της ήταν η Γαλάτεια Καζαντζάκη, ενώ και ο αδελφός της Λευτέρης Αλεξίου υπήρξε λογοτέχνης και φιλόλογος. Η Έλλη όμως θα ακολουθούσε τον δικό της δρόμο. Έναν δρόμο που ξεκίνησε από την εκπαίδευση. Από νεαρή ηλικία εργάστηκε ως δασκάλα και αργότερα ως καθηγήτρια γαλλικών. Για δεκαετίες υπηρέτησε την παιδεία, έχοντας βαθιά πίστη στη δύναμη της μόρφωσης και στον ρόλο του δασκάλου. Εργάστηκε συνολικά 42 χρόνια στην εκπαίδευση. Παράλληλα, άρχισε να γράφει. Διηγήματα, μυθιστορήματα, θέατρο, παιδικά βιβλία, δοκίμια, μελέτες και μεταφράσεις. Η πρώτη της συλλογή διηγημάτων, «Σκληροί αγώνες για τη μικρή ζωή», κυκλοφόρησε το 1931 και από τότε η παρουσία της στα ελληνικά γράμματα έγινε ολοένα πιο έντονη. Όμως η ζωή της Έλλης Αλεξίου δεν περιορίστηκε στη λογοτεχνία και την εκπαίδευση. Έζησε μέσα σε μια ταραγμένη εποχή και συμμετείχε ενεργά στα κοινωνικά και πολιτικά γεγονότα της εποχής της. Στην Κατοχή πήρε μέρος στην Αντίσταση και μετά τον Εμφύλιο έζησε για χρόνια εκτός Ελλάδας. Μια ζωή ολόκληρη.

Σχεδόν ένας αιώνας. Και σήμερα, τόσα χρόνια μετά τον θάνατό της το 1988, η Κρήτη την ξαναφέρνει στο προσκήνιο. Όχι τυχαία. Αυτή την περίοδο το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης στο Ηράκλειο φιλοξενεί την περιοδική έκθεση: «Έλλη Αλεξίου. Ένας αιώνας, μια ιστορία. Η παιδαγωγός, η συγγραφέας, η αγωνίστρια». Μια έκθεση που παρουσιάζει φωτογραφίες, χειρόγραφα, βιβλία, έργα τέχνης και προσωπικά αντικείμενα της Έλλης Αλεξίου, μέσα από το προσωπικό της αρχείο.

Και κάπως έτσι, σήμερα που εμείς στις «Κρήσσες» ανοίγουμε το δικό μας μικρό «τετράδιο» για εκείνη, είναι σαν να βρισκόμαστε κι εμείς λίγο πιο κοντά στην ίδια την ιστορία. Γιατί η Έλλη Αλεξίου δεν είναι μόνο ένα όνομα στα ελληνικά γράμματα. Είναι μια γυναίκα της Κρήτης. Ένα κορίτσι που μεγάλωσε στο Ηράκλειο, σε μια οικογένεια που αγαπούσε τα γράμματα, και που στη συνέχεια άνοιξε τον δικό της δρόμο ως παιδαγωγός, συγγραφέας και άνθρωπος της εποχής της. Κι αυτό ακριβώς θέλουμε να θυμόμαστε στις «Κρήσσες». Όχι μόνο τις μεγάλες στιγμές. Αλλά και τη γυναίκα πίσω από το όνομα. Την Κρητικιά που μεγάλωσε, ονειρεύτηκε, σπούδασε, δίδαξε, έγραψε και έζησε μια ολόκληρη εποχή. Έλλη Αλεξίου — 1894–1988 Μια Κρήσσα που άφησε τις λέξεις της να ταξιδέψουν πολύ μακριά από το Ηράκλειο. Και σήμερα, οι λέξεις αυτές επιστρέφουν στον τόπο απ' όπου ξεκίνησαν. Οι Κρήσσες Γυναίκες της Κρήτης που άφησαν το δικό τους αποτύπωμα στον χρόνο.

Κρήσσες - Αλκυόνη Παπαδάκη

ΟΙ ΚΡΗΣΣΕΣ Αλκυόνη Παπαδάκη Μια γυναίκα από την Κρήτη που έκανε τις λέξεις ζωή Υπάρχουν άνθρωποι που φεύγουν από τον τόπο τους, αλλά ο τόπος δεν φεύγει ποτέ από μέσα τους. Μια τέτοια γυναίκα είναι η Αλκυόνη Παπαδάκη. Γεννήθηκε στο Νιο Χωριό, κοντά στα Χανιά, σε ένα σπίτι όπου ο πατέρας της ήταν δάσκαλος. Τα παιδικά της χρόνια δεν ήταν εύκολα. Μέσα στις δυσκολίες εκείνων των χρόνων, όμως, γεννήθηκε και ένας ξεχωριστός κόσμος: ένας κόσμος γεμάτος φύση, λέξεις, εικόνες και φαντασία. Η ίδια έχει γράψει για εκείνα τα χρόνια πως μιλούσε με τα δέντρα, τις κάργιες που φώλιαζαν στα κυπαρίσσια, τους θάμνους και τις πέτρες. Και πως αγαπούσε να φέρνει στο μυαλό της τις λέξεις και να ανακαλύπτει το χρώμα και τη μυρωδιά τους. Τελείωσε τη Γαλλική Σχολή και έφυγε από την Κρήτη για την Αθήνα. Έφυγε, όπως τόσοι και τόσες Κρητικοί, με όνειρα και προσδοκίες. Και η Αθήνα έγινε η αρχή μιας άλλης ζωής. Μιας ζωής γεμάτης αναζητήσεις, ανατροπές, αγώνες και —τελικά— λέξεις. Η Αλκυόνη Παπαδάκη έγινε συγγραφέας με μια ιδιαίτερη, προσωπική και λυρική γραφή. Στα βιβλία της μίλησε για τους ανθρώπους, τις σχέσεις, τις δυσκολίες, τις ελπίδες, τις ήττες και τις μικρές νίκες της ζωής. Το πρώτο της βιβλίο, «Κόκκινο σπίτι», ήταν βαθιά συνδεδεμένο με τα προσωπικά της βιώματα και κυκλοφόρησε με δικά της έξοδα. Κι ύστερα ήρθαν πολλά ακόμη βιβλία και ένα αναγνωστικό κοινό που αγάπησε τον δικό της τρόπο να αφηγείται τη ζωή. ο 1988 η Αλκυόνη Παπαδάκη συστήθηκε στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό μέσα από το μυθιστόρημα το Κόκκινο Σπίτι. Από τότε έχει καταφέρει να δημιουργήσει ένα πιστό κοινό που την ακολουθεί από κόσμο σε κόσμο, που ταυτίζεται με τους ήρωες που δημιουργεί η πένα της και τις ιστορίες που ξεπηδούν από το κεφάλι της και αποτυπώνονται στο χαρτί. Το πιο πρόσφατο βιβλίο της, Μία παράγκα για τ’ όνειρο, κυκλοφόρησε το 2022. Η Αλκυόνη Παπαδάκη έχει καταφέρει να μας συντροφεύει εδώ και 35 χρόνια

Για εμάς, όμως, στις «Κρήσσες», έχει σημασία κάτι ακόμη. Έχει σημασία εκείνο το κορίτσι από το Νιο Χωριό που κοίταζε τα κυπαρίσσια, άκουγε τις κάργιες και έδινε στις λέξεις χρώμα και μυρωδιά. Γιατί ίσως εκεί, μέσα στο κρητικό τοπίο, να γεννήθηκε η συγγραφέας που θα κουβαλούσε αργότερα την Κρήτη μαζί της. Και ίσως αυτό να είναι ένα από τα πιο όμορφα χαρακτηριστικά των ανθρώπων του τόπου μας: Μπορεί να φύγουν μακριά. Μπορεί να αλλάξουν ζωή. Μπορεί να περάσουν χρόνια και δεκαετίες. Όμως η Κρήτη ταξιδεύει μαζί τους. Η Αλκυόνη Παπαδάκη είναι μία από τις γυναίκες που αξίζει να θυμόμαστε. Όχι μόνο για τα βιβλία της. Αλλά και για τη διαδρομή της. Για το παιδί που μεγάλωσε στην Κρήτη, για τη γυναίκα που έφυγε για την Αθήνα και για τη συγγραφέα που έκανε τις προσωπικές της μνήμες, τις δυσκολίες και τα όνειρα λέξεις που έφτασαν σε χιλιάδες ανθρώπους.

Μοναστήρια της Κρήτης Παναγία η Γοργοεπηκόος στα Πηγαϊδάκια Μεσσαράς! Γιορτάζει την 1η Οκτωβρίου!

Παναγία Γοργοεπήκοος στα Πηγαϊδάκια Μια παλιά μονή της Κρήτης και η Παναγία που «ακούει γρήγορα» Στην Κρήτη, εκεί όπου η ιστορία συναντά την πίστη και οι παλιοί ναοί κρύβουν μέσα στους τοίχους τους αιώνες μνήμης, συναντούμε την Παναγία Γοργοεπήκοο στα Πηγαϊδάκια της Μεσαράς. Ο ναός βρίσκεται σε μια ήσυχη τοποθεσία, κοντά στο ρέμα που κατεβαίνει προς την Καραβόβρυση των Καλών Λιμένων. Σήμερα σώζεται το καθολικό από το παλαιότερο μοναστηριακό συγκρότημα, το οποίο έως τις αρχές του 20ού αιώνα αποτελούσε μικρή μονή αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου και μετόχι της Ιεράς Μονής Απεζανών. Ο αρχικός ναός ήταν ένας μικρός καμαροσκέπαστος ναός. Αργότερα προστέθηκε σταυροειδής νάρθηκας με τρούλο, ενώ εξωτερικά σώζεται και ένα παλαιό αρκοσόλιο, ταφικό μνημείο της εποχής της Ενετοκρατίας. 🎨 Τοιχογραφίες του 14ου αιώνα

Ο πραγματικός θησαυρός όμως βρίσκεται στο εσωτερικό. Οι τοίχοι του ναού διασώζουν σημαντικό μέρος ενός ποιοτικού τοιχογραφικού διακόσμου του α΄ μισού του 14ου αιώνα, δηλαδή της παλαιολόγειας περιόδου.

Στον κυρίως ναό αναπτύσσονται σκηνές από τον Χριστολογικό και τον Μαριολογικό κύκλο, ενώ στον νάρθηκα συναντούμε παραστάσεις από τους Οίκους του Ακαθίστου Ύμνου. Στον τρούλο εικονίζονται σκηνές της Δευτέρας Παρουσίας. Έτσι, ένας μικρός και ήσυχος ναός της κρητικής υπαίθρου γίνεται ένα πολύτιμο μνημείο της βυζαντινής τέχνης της Κρήτης. Γιατί Γοργοεπήκοος; Το προσωνύμιο Γοργοεπήκοος συνδέεται με την πίστη των ανθρώπων ότι η Παναγία ακούει γρήγορα τις προσευχές και τις παρακλήσεις όσων προστρέχουν στη χάρη Της. Και ίσως αυτή να είναι η πιο όμορφη σημασία της σημερινής μας αναφοράς. Δεν ζητούμε πολλά λόγια. Μόνο να Την επικαλεστούμε με πίστη. 🌸 1η Οκτωβρίου — Η εορτή της Παναγίας Γοργοεπηκόου Σήμερα, ημέρα της εορτής Της, στεκόμαστε νοερά μπροστά στην Παναγία και Της εμπιστευόμαστε όσα βαραίνουν την καρδιά μας. Παναγία Γοργοεπήκοε, άκουσε γρήγορα τις προσευχές μας. Σκέπαζε τα σπίτια μας, τα παιδιά μας, τους ανθρώπους που αγαπούμε και όλους όσοι έχουν ανάγκη από τη βοήθειά Σου. Δώσε παρηγοριά στους θλιμμένους, δύναμη στους δοκιμαζόμενους και ελπίδα σε κάθε άνθρωπο που προστρέχει στη χάρη Σου. Μεγάλη η χάρη Σου, Παναγία μας. Πρέσβευε για όλους μας. Το γνωρίζατε; Η Παναγία Γοργοεπήκοος στα Πηγαϊδάκια δεν ήταν πάντοτε ένας μεμονωμένος ναός. Αποτελούσε τμήμα μικρής μονής και μετόχι της Μονής Απεζανών, ενώ οι τοιχογραφίες της μαρτυρούν τη σπουδαία καλλιτεχνική παράδοση της Κρήτης ήδη από το πρώτο μισό του 14ου αιώνα.Παναγία Γοργοεπήκοος στα Πηγαϊδάκια Μια παλιά μονή της Κρήτης και η Παναγία που «ακούει γρήγορα»

Μοναστήρια της Κρήτης. Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Καψά

Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Καψά

Στον απόκρημνο βράχο του Λιβυκού Στη νοτιοανατολική Κρήτη, ανάμεσα στον Μακρύ Γιαλό και τον Γούδουρα, εκεί όπου το άγριο τοπίο συναντά το Λιβυκό Πέλαγος, βρίσκεται η ιστορική Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Καψά. Χτισμένη πάνω στον βράχο, στην είσοδο του φαραγγιού των Περβολακίων, η μονή μοιάζει να είναι ένα με το τοπίο. Η ακριβής αρχή της ιστορίας της δεν είναι απολύτως γνωστή· η επικρατέστερη άποψη την τοποθετεί στον 15ο αιώνα, ενώ υπάρχουν ενδείξεις για παλαιότερη μοναστική παρουσία στην περιοχή.

🕯️ Ο σπηλαιώδης ναός του Τιμίου Προδρόμου Στην καρδιά της μονής βρίσκεται ο παλαιός σπηλαιώδης ναός του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Το μοναστηριακό συγκρότημα αναπτύχθηκε σταδιακά πάνω στην απότομη πλαγιά και σήμερα αποτελεί ένα μοναδικό σύνολο, όπου ο βράχος, η σπηλιά και τα κτίσματα μοιάζουν να ενώνονται. Στον ναό σώζονται παλαιές τοιχογραφίες και χαράγματα, ενώ ιδιαίτερη αξία έχουν οι εικόνες της Κρητικής Σχολής, ανάμεσά τους η Παναγία Βρεφοκρατούσα, έργο των αρχών του 15ου αιώνα, καθώς και εικόνα του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου του 16ου αιώνα. Ο Όσιος Ιωσήφ ο Γεροντογιάννης Η νεότερη ιστορία της Μονής Καψά είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον Όσιο Ιωσήφ τον Γεροντογιάννη, κατά κόσμον Ιωάννη Βιτσέντζο. Το 1844 εγκαταστάθηκε στην περιοχή και έζησε αρχικά ως ασκητής στη σπηλιά που βρίσκεται κοντά στη μονή. Για χρόνια έζησε εκεί με αυστηρό ασκητικό βίο και στη συνέχεια άρχισε να αναστηλώνει τα ερειπωμένα κελιά και τη μονή. Η φήμη της πνευματικής του ζωής προσέλκυσε και άλλους μοναχούς και δημιουργήθηκε ξανά μοναστική κοινότητα. Μετά την κοίμησή του, το έργο του συνέχισε ο εγγονός του, Αρχιμανδρίτης Ιωσήφ Γεροντάκης, ο οποίος επέκτεινε τις εγκαταστάσεις και συνέβαλε σημαντικά στην ανάπτυξη της μονής. Ο τάφος του Οσίου Ιωσήφ βρίσκεται μέσα στον ναό. Το 2004 κατατάχθηκε επίσημα στο Αγιολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας. 🇬🇷 Ένας τόπος που έζησε την ιστορία της Κρήτης Η Μονή Καψά δεν έμεινε απομονωμένη από την ιστορία του τόπου. Το 1900 χαρακτηρίστηκε διαλυτέα και προσαρτήθηκε στη Μονή Τοπλού, την οποία έχουμε ήδη γνωρίσει στο δικό μας οδοιπορικό. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, η μονή συνδέθηκε και με τη διαφυγή ανθρώπων που βοηθούσαν τις συμμαχικές δυνάμεις, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα την απομάκρυνση των μοναχών από τις γερμανικές αρχές. 29 Αυγούστου — Η μεγάλη πανήγυρη Σήμερα, 29 Αυγούστου, η Μονή Καψά πανηγυρίζει την Αποτομή της Τιμίας Κεφαλής του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Και έτσι, σε έναν τόπο δύσβατο και επιβλητικό, η παράδοση συνεχίζεται. Οι προσκυνητές ανεβαίνουν στον βράχο για να τιμήσουν τον Άγιο και να προσκυνήσουν σε έναν χώρο όπου η φύση, η ιστορία και η πίστη έχουν γίνει ένα. «Εκεί όπου ο βράχος συναντά το Λιβυκό, ο Τίμιος Πρόδρομος φυλάσσει έναν τόπο σιωπής, ασκητισμού και πίστης αιώνων.»

Μοναστήρια της Κρήτης. Ιερά Μονή Παναγίας Οδηγήτριας Γωνιάς Χανίων η Μονή Κυρίας των Αγγέλων

Ιερά Μονή Παναγίας Οδηγήτριας Γωνιάς

Ένα μοναστήρι-φρούριο στη δυτική Κρήτη Στη δυτική άκρη του κόλπου των Χανίων, λίγο έξω από το Κολυμπάρι, βρίσκεται η ιστορική Ιερά Μονή Παναγίας Οδηγήτριας Γωνιάς, γνωστή και ως Μονή Κυρίας των Αγγέλων. Είναι ένα από τα σημαντικότερα μοναστήρια της Κρήτης, επιβλητικό και φρουριακό, χτισμένο κοντά στη θάλασσα, στη ρίζα του Ακρωτηρίου Σπάθα.

Από τον Άγιο Γεώργιο στην Παναγία Οδηγήτρια Η ιστορία της μονής ξεκινά ήδη από τους βυζαντινούς χρόνους. Σύμφωνα με την παράδοση, οι πρώτοι μοναχοί είχαν εγκατασταθεί στη θέση Μένιες, όπου υπήρχε μονή αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο. Οι συχνές επιδρομές των πειρατών τους ανάγκασαν να αναζητήσουν ασφαλέστερο τόπο. Έτσι μετακινήθηκαν νοτιότερα και δημιούργησαν τη μονή της Θεοτόκου Οδηγήτριας. Στη σημερινή της θέση η μεγάλη οικοδόμηση άρχισε το 1618, ενώ το καθολικό ολοκληρώθηκε το 1634. Η μονή αφιερώθηκε στην Κοίμηση της Θεοτόκου και το 1662 ανακηρύχθηκε σταυροπηγιακή. 🇬🇷 Η Μονή στους αγώνες της Κρήτης Η Γωνιά δεν υπήρξε μόνο τόπος προσευχής. Για αιώνες συμμετείχε ενεργά στους αγώνες των Κρητικών και γι’ αυτό γνώρισε πολλές καταστροφές. Μια από τις πιο δραματικές στιγμές συνέβη στις 14 Ιουνίου 1867, όταν οθωμανικά πλοία βομβάρδισαν τη μονή από τη θάλασσα. Ένα από τα βλήματα σώζεται ακόμη στον εξωτερικό τοίχο, μέσα σε μαρμάρινη πλάκα που θυμίζει την ημερομηνία της επίθεσης. Η μονή λεηλατήθηκε, η βιβλιοθήκη της κάηκε και μοναχοί έχασαν τη ζωή τους. Και τριάντα χρόνια αργότερα, το 1897, η Μονή Γωνιάς συνδέθηκε και πάλι με την ιστορία της Κρήτης: ο συνταγματάρχης Τιμολέων Βάσσος εγκαταστάθηκε εκεί μετά την απόβαση του ελληνικού εκστρατευτικού σώματος στον κόλπο του Κολυμπαρίου.

Ένας θησαυρός της κρητικής τέχνης Η Μονή Γωνιάς όμως κρύβει και έναν άλλο θησαυρό: την κρητική αγιογραφία. Στο Εκκλησιαστικό Μουσείο της μονής παρουσιάζεται η εξέλιξη της κρητικής ζωγραφικής, με φορητές εικόνες από τον 15ο έως τον 19ο αιώνα. Ανάμεσα στα σημαντικά έργα βρίσκεται η Παναγία Ελεούσα του Ανδρέα Ρίτζου, καθώς και άλλες πολύτιμες εικόνες της Κρητικής Σχολής. Και κάπου εδώ η Γωνιά συναντά ξανά τη δική μας αγάπη για την αγιογραφία. ❤️ 🌿 Η Παναγία της Γωνιάς Σήμερα η Μονή εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό προσκυνηματικό τόπο. Κάθε Δεκαπενταύγουστο πλήθος πιστών φτάνει εδώ για να προσκυνήσει την Παναγία, ενώ πολλοί εκπληρώνουν το τάμα τους ακόμη και περπατώντας μεγάλες αποστάσεις. Και έτσι, μετά από τόσους αιώνες, η Μονή Γωνιάς παραμένει ζωντανή. Δεν είναι μόνο ένα μνημείο της Κρήτης. Είναι τόπος πίστης, ιστορίας, αγώνα και τέχνης. «Στη δυτική γωνιά της Κρήτης, η Παναγία της Γωνιάς στέκει αιώνες τώρα σαν φρουρός της πίστης και της μνήμης του τόπου.»

Μοναστήρια της Κρήτης. Ιερό Ησυχαστήριο Γενεσίου της Θεοτόκου στο Σγουροκεφάλι .

Ιερό Ησυχαστήριο Γενεσίου της Θεοτόκου Σγουροκεφαλίου

Ένας νεότερος τόπος αφιερωμένος στην Παναγία Σε έναν όμορφο λόφο πάνω από το Σγουροκεφάλι Ηρακλείου, σε ένα σημείο με πανοραμική θέα προς την Πεδιάδα, τον Γιούχτα, τα λασιθιώτικα βουνά, το Κρητικό Πέλαγος και ως τα Αστερούσια, βρίσκεται το Ιερό Ησυχαστήριο Γενεσίου της Θεοτόκου και Αγίων Πάντων. � e-storieskritis.gr +1 Πρόκειται για ένα από τα νεότερα μοναστικά ιδρύματα της περιοχής. Η ανέγερσή του ξεκίνησε το 1989, με κτητόρισσα τη μοναχή Ειρήνη Παπαστεφανάκη, γνωστή αργότερα ως Γερόντισσα Μαριάμ. Το 2000 το ησυχαστήριο άρχισε επίσημα να λειτουργεί. � kritestravel.gr +1 Η κτητόρισσα είχε προηγουμένως εργαστεί ως μαία στο Βενιζέλειο Νοσοκομείο Ηρακλείου και είχε ήδη αναπτύξει έντονη πνευματική αναζήτηση. Η πορεία της προς τον μοναχισμό υπήρξε σταδιακή και συνδέθηκε με την αναζήτηση ενός τόπου όπου θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα ησυχαστήριο. � e-storieskritis.gr

Και ο τόπος βρέθηκε τελικά στον λόφο πάνω από το Σγουροκεφάλι. Εκεί, σύμφωνα με την αφήγηση της ίδιας της κτητόρισσας, ένιωσε πως είχε βρει τον χώρο που αναζητούσε. Τον Απρίλιο του 1989 τέθηκε ο θεμέλιος λίθος και άρχισε η οικοδόμηση, με δικούς της πόρους αλλά και με τη συμπαράσταση ανθρώπων που προσέφεραν για την ανέγερση. � kritestravel.gr +1 ⛪ Το καθολικό Το καθολικό είναι δίκλιτο. Το ένα κλίτος είναι αφιερωμένο στο Γενέσιο της Θεοτόκου και το άλλο στους Αγίους Πάντες. Το κτίσμα αναπτύσσεται σε επίπεδα πάνω στην πλαγιά, μαζί με τους χώρους φιλοξενίας και τα κελιά των μοναχών. � Land of Experiences Και η επιλογή του Γενεσίου της Θεοτόκου δεν θα μπορούσε να ταιριάζει περισσότερο στο δικό μας οδοιπορικό. Στις 8 Σεπτεμβρίου, η Εκκλησία τιμά τη Γέννηση της Παναγίας και το ησυχαστήριο πανηγυρίζει. � NeaKriti 🌿 Ένας τόπος που συνεχίζει Σήμερα το ησυχαστήριο συνεχίζει τη ζωή του ως τόπος προσευχής και φιλοξενίας. Η Ιερά Αρχιεπισκοπή Κρήτης το καταγράφει επίσημα στα Ιερά Ησυχαστήρια της, με ηγουμένη τη μοναχή Ευπραξία. � iak.gr Από έναν λόφο της κρητικής Πεδιάδας, η Παναγία μοιάζει να αγκαλιάζει με το βλέμμα της έναν μεγάλο ορίζοντα. «Σε έναν ήσυχο λόφο του Σγουροκεφαλίου, ένας νεότερος τόπος προσευχής έγινε αφιέρωμα στη Γέννηση της Παναγίας. Ένας τόπος που γεννήθηκε από την πίστη μιας γυναίκας και συνεχίζει να ζει μέσα στη σιωπή και την προσευχή.»