Σάββατο 12 Οκτωβρίου 2013

ΛΟΥΔΟΒΙΚΟΣ ΤΩΝ ΑΝΩΓΕΙΩΝ - ΤΟ ΩΜΕΓΑ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

ΚΡΗΤΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ-ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΟΥ 1868!

Κρήτες βουλευτές - αγωνιστές του 1868!

Α. Σταμαθιουδάκης, Μιχαήλ Βιστάκης, Μ. Σκουλούδης, Π. Στρατουδάκης, Αραδενιώτης, Α. Γρυφάκης

Η φωτογραφία είναι πραγματικά ιστορική και μια από τις παλιότερες που αναφέρονται στην Κρήτη

Του Αλέκου Α.Ανδρικάκη

Έχει τραβηχτεί τον Μάιο του 1868, ενώ εξελισσόταν η μεγάλη κρητική επανάσταση του 1866-69 εναντίον της οθωμανικής αυτοκρατορίας.
Ήδη φαινόταν ότι η εξέγερση του κρητικού λαού, που ξεκίνησε την άνοιξη του 1866 και είχε ως κορυφαίο επεισόδιό της την εθελοθυσία του Αρκαδίου στις 9 Νοεμβρίου της ίδιας χρονιάς, βρισκόταν σε κάμψη. Η στάση των ξένων δυνάμεων και ειδικά της Αγγλίας όχι μόνο δεν βοηθούσε τον κρητικό αγώνα, αλλά περισσότερο ευνοούσε τον κατακτητή. Τον Μάιο του 1868 και σε μια προσπάθεια να αναζητηθεί πολιτική λύση από την Ελλάδα, η Προσωρινή Επαναστατική Κυβέρνηση και η Γενική Συνέλευση της Κρήτης αποφάσισαν να στείλουν πληρεξουσίους στην ελληνική βουλή, ώστε να αναγνωριστούν ως μέλη - αντιπρόσωποι του νησιού. Με τον τρόπο αυτό θεωρούσαν ότι θα εξασφαλιζόταν η de facto ένωση της Κρήτης με το ελληνικό κράτος. Την ίδια εποχή η τουρκική διοίκηση του νησιού είχε αποφασίσει να σταλούν Κρήτες βουλευτές στην εθνοσυνέλευση της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Σε απάντηση της πίεσης της οθωμανικής διοίκησης οι Κρήτες απευθύνθηκαν στο εθνικό κέντρο. Όμως ο τότε πρωθυπουργός Δημήτριος Βούλγαρης, αρνητικός εξ αρχής στην κρητική επανάσταση, αρνήθηκε να δεχτεί ως μέλη στην ελληνική βουλή τους Κρήτες, οι οποίοι όμως είχαν ήδη μεταβεί στην Αθήνα.
Η φωτογραφία που παρουσιάζουμε, από τη συλλογή του δημοσιογράφου και ιστορικού Ιωάννης Μουρέλλου η οποία ανήκει στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, έχει απαθανατίσει 11 από τους αντιπροσώπους που μπόρεσαν να φτάσουν στην Αθήνα, όπου προφανώς έχει τραβηχτεί το στιγμιότυπο. Φυσικά όλοι τους πολεμούσαν ταυτόχρονα στα βουνά για την κρητική ελευθερία. Διακρίνουμε, όρθιους από αριστερά τους πληρεξουσίους:
Α. Σταμαθιουδάκη πληρεξούσιο που εκπροσωπούσε το Ρέθυμνο, Μιχαήλ Βιστάκη από το Ηράκλειο, Μ. Σκουλούδη από το Ρέθυμνο, Π. Στρατουδάκη, επίσης από το Ρέθυμνο, Αραδενιώτη, Α. Γρυφάκη, από το Σέλινο.
Στη σειρά των καθήμενων, διακρίνουμε από αριστερά τους: Α. Πατακό, από το Αμάρι, Ν. Νικολούδη, από τα Χανιά, τον Γάλλο φιλέλληνα Γουσταύο Φλωράνς, τον Πολογιαννάκη ή Πωλοπετράκη από τα Σφακιά και τον Κ. Σαρολίδη από το Μεραμπέλλο.
Την «εκβιαστική» λύση της de facto αναγνώρισης της ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα επιχείρησαν οι Κρήτες και σε άλλες εποχές, όπως κατά την τελευταία περίοδο της Αυτονομίας (τον Νοέμβριο – Δεκέμβριο του 1911 και τον Μάιο του 1912) προσπαθώντας να εκμεταλλευτούν το γεγονός ότι πρωθυπουργός της Ελλάδας ήταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος. Όμως ούτε ο Βενιζέλος τους δέχτηκε, πιεζόμενος από τις προστάτιδες δυνάμεις και απειλούμενος με πολεμική σύρραξη από την Τουρκία. Μάλιστα τον Δεκέμβριο του 1911 οι Κρήτες βουλευτές συνελήφθησαν και κρατήθηκαν από το ναυτικό των ξένων δυνάμεων στο πλοίο με το οποίο θα μετέβαιναν από τη Σούδα στον Πειραιά, ενώ τον Μάιο του 1912 χτυπήθηκαν από το στρατό έξω από τη βουλή.

Φωτογραφίες που καταγράφουν μια ιστορική στιγμή. Ενός ολόκληρου κόσμου ή μιας ομάδας ανθρώπων. Από σήμερα το Cretalive θα παρουσιάζει καθημερινά αδημοσίευτες ή σπάνιες φωτογραφίες - ντοκουμέντα ιστορικών προσώπων, στιγμών ή εποχών, αλλά και δικών μας ανθρώπων, από την οικογενειακή συλλογή, που εντάσσονται στο χώρο του χρόνου και του τόπου. Για τη δική σας συμβολή, μπορείτε να στέλνετε φωτογραφίες στο mail: polites@cretalive.gr , με την ένδειξη "Για το Cretalive", που θα συνοδεύονται από ένα σημείωμα - επεξήγηση της φωτογραφίας. Με τον τρόπο αυτό θα τιμηθούν οι δικοί μας άνθρωποι, αλλά θα διασωθούν και τα ντοκουμέντα τους.

ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ!

Η υποδοχή της Κρήτης από το λαό της Αθήνας και του Πειραιά

Μια ιστορική φωτογραφία στις 13 Μαΐου 1912, που σηματοδότησε τη λαϊκή θέληση για την ένωση

Του Αλέκου Ανδρικάκη
Η φωτογραφία δεν έχει την ποιότητα που απαιτείται, αλλά η ιστορική της αξία είναι μοναδική και για το λόγο αυτό τη δημοσιεύουμε. Ανάμεσα στο πλήθος που ποζάρει, στις 13 Μαΐου 1912, είναι περισσότεροι από 40 βουλευτές της αυτόνομης ακόμη Κρήτης. Συνοδεύονται από προέδρους μεγάλων συντεχνιών της Αθήνας και του Πειραιά. Η φωτογράφιση είχε το συμβολισμό της. Οι Κρήτες πληρεξούσιοι είχαν μεταβεί την προηγούμενη ημέρα στην ελληνική πρωτεύουσα προκειμένου να συναντήσουν την πρωθυπουργό και παλαιό συναγωνιστή τους Ελευθέριο Βενιζέλο και να ζητήσουν την είσοδό τους στο ελληνικό κοινοβούλιο, ως μέλη πλέον της βουλής. Ο στόχος ήταν εμφανής: με τον τρόπο αυτό θα επιβαλλόταν η de facto ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα.
Με την άφιξη των 40 σχεδόν πληρεξουσίων, οι οργανωμένες συντεχνίες έδιναν το μήνυμα στην κυβέρνηση, εκφράζοντας τη στήριξή τους στο αίτημα της ένωσης. Οι ηγεσίες τους υποδέχτηκαν τους Κρήτες βουλευτές σε μια εκδήλωση, που συνοδεύτηκε με γεύμα, σε πάρκο της Αθήνας. Απ’ την ιστορική αυτή εκδήλωση είναι το στιγμιότυπο το οποίο απαθανάτισε ο φωτογράφος της Αθήνας Γρηγόριος Στυλιανίδης και δημοσιεύτηκε την επομένη ημέρα στις περισσότερες αθηναϊκές εφημερίδες.
Το ίδιο εγχείρημα, να μπουν στη βουλή, είχαν προσπαθήσει οι Κρήτες λίγους μήνες νωρίτερα, τον Δεκέμβριο του 1911, αλλά ο Βενιζέλος, πιεζόμενος τόσο από τις μεγάλες δυνάμεις όσο και από την Τουρκία, αρνήθηκε να τους δεχτεί ως μέλη του κοινοβουλίου. Μάλιστα τότε οι πληρεξούσιοι συνελήφθησαν από δυνάμεις των ΜΕΔ και κρατήθηκαν μέχρι τα Χριστούγεννα, πάνω στο πλοίο που θα τους μετέφερε από τη Σούδα στον Πειραιά.
Αυτή τη φορά, τον Μάιο του 1912, κατάφεραν να φτάσουν μέχρι τον Πειραιά και φιλοδοξούσαν να τους δεχτεί ως μέλη στη βουλή ο Κρητικός πρωθυπουργός. Όμως και πάλι οι ίδιοι λόγοι δεν το επέτρεψαν. Λίγες ημέρες μετά την άφιξή τους οι Κρήτες εμποδίστηκαν από το στρατό να μπουν στη βουλή. Η άρνηση του Βενιζέλου και της κυβέρνησής του προκαλούσε πολλές αντιδράσεις, αφού στην Αθήνα και τον Πειραιά έγιναν συλλαλητήρια υπέρ της άμεσης εισόδου στη βουλή.
Όταν αργότερα ξέσπασε ο πρώτος Βαλκανικός Πόλεμος, ο Ελ. Βενιζέλος κάλεσε τους Κρήτες να παρακαθίσουν ως μέλη πλέον του κοινοβουλίου. Ήταν τότε η 1^η Οκτωβρίου 1912, η ουσιαστική αρχή της ένωσης.

Φωτογραφίες που καταγράφουν μια ιστορική στιγμή. Ενός ολόκληρου κόσμου ή μιας ομάδας ανθρώπων. Το Cretalive παρουσιάζει καθημερινά αδημοσίευτες ή σπάνιες φωτογραφίες - ντοκουμέντα ιστορικών προσώπων, στιγμών ή εποχών, αλλά και δικών μας ανθρώπων, από την οικογενειακή συλλογή, που εντάσσονται στο χώρο του χρόνου και του τόπου. Για τη δική σας συμβολή, μπορείτε να στέλνετε φωτογραφίες στο mail: polites@cretalive.gr , με την ένδειξη "Για το Cretalive", που θα συνοδεύονται από ένα σημείωμα - επεξήγηση της φωτογραφίας. Με τον τρόπο αυτό θα τιμηθούν οι δικοί μας άνθρωποι, αλλά θα διασωθούν και τα ντοκουμέντα τους.

Τα 12 Αρχοντόπουλα της Κρήτης!

Ο μύθος και τα ονόματα που ακόμη και σήμερα απαντώνται στην Κρήτη

Όταν ο Νικηφόρος Φωκάς απελευθέρωσε την Κρήτη από τους Άραβες το 961 σκέφτηκε πως όλα αυτά τα χρόνια της Αραβικής κατοχής ,περίπου 137,οι κάτοικοι θα είχαν πολύ χαμηλό ηθικό και πιθανόν διαφορετικές θρησκευτικές αντιλήψεις. Νέα ήθη και έθιμα ήρθαν στο νησί και φυσικά έφτασε μαζί με τους Άραβες κατακτητές και η ισλαμική πίστη. Ακολούθησαν βίαιοι εξισλαμισμοί , σφαγές , διωγμοί και γενικότερα μια πολιτική διοίκησης του νησιού που σκόπευε στην μεταστροφή του πληθυσμού στο αραβοισλαμικό στοιχείο. Έτσι ανάγκασε κατά κάποιον τρόπο τον Αυτοκράτορα Αλέξιο Κομνηνό Α΄ να στείλει στο νησί επιφανείς άρχοντες και ευγενείς με στόχο να επιβληθεί καλύτερος έλεγχος στον ντόπιο πληθυσμό. Η αποστολή όμως αυτή δεν πέτυχε κι έτσι περίπου έναν αιώνα μετά στα 1182 μ. Χ με αυτοκράτορα πια τον Αλέξιο Κομνηνό τον Β΄ μια νέα αποστολή ευγενών έρχεται στο νησί.
Ανάμεσα τους και ο γιός του Ισαάκιος με δώδεκα αρχοντόπουλα. Ο στόλος αποτελούνταν από 101 γαλέρες και προσορμίστηκε στο λιμάνι του Μαύρου Μώλου. Αφού αποβιβάστηκαν και ξεφόρτωσαν όλα τα πολεμοφόδια, ο Ισαάκιος διέταξε να κάψουν τα πλοία εκτός από μια γαλέρα που έστειλε πίσω στην Πόλη, και θα ανάγγειλε στον πατέρα του ότι έφτασαν στην Κρήτη με το συνθηματικό : εγγίξαμε= φτάσαμε.
Σύμφωνα με το θρύλο λοιπόν ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας έστειλε στην Κρήτη από την Κωνσταντινούπολη δώδεκα πρίγκιπες, δώδεκα άρχοντες δηλαδή της πόλης της Κωνσταντινούπολης και μαζί με αυτούς μετεγκαταστάθηκαν στο νησί και οι οικογένειες τους. Το νησί , συνεχίζοντας με το θρύλο, τότε διαιρέθηκε σε δώδεκα τμήματα καθώς ένα έλαβε κάθε μια από τις οικογένειες. Ο Θρύλος μας λέει ότι αυτοί οι Πρίγκιπες έφεραν μαζί τους μια αίγλη και ένα κύρος που άρμοζε στην ρωμαϊκή αυλή της παγκόσμιας πρωτεύουσας της εποχής Κωνσταντινούπολης και επιπλέον ότι επανέφεραν πλήρως τον χριστιανισμό στο νησί , ο πληθυσμός του οποίου και η θρησκεία του συγκεκριμένου πληθυσμού είχε αλλοιωθεί ύστερα από την μακροχρόνια αραβική κυριαρχία. Ακόμα αναφέρονται και οι περιοχές τις οποίες έλαβε η κάθε οικογένεια και μια περιγραφή της κάθε αρχοντικής οικογενείας.
Να σημειώσουμε ότι τα ονόματα αυτά των κεφαλών των αρχοντικών οικογενειών των Δώδεκα Αρχοντόπουλων είναι τα εξής :
Ιωάννης Φωκάς (το όνομα της οικογένειας άλλαξε κατά την εποχή της Ενετοκρατίας σε Καλλέργη),
Μαρίνος Σκορδίλης, ανιψιός του αυτοκράτορα,
Φίλιππος Γαβαλάς,
Θωμάς Αρχολέος,
Ευστάθιος Χορτάτζης,
Λέων Μουσούρος,
Κωνσταντίνος Βαρούχας,
Ανδρέας Μελισσινός,
Λουκάς Λίθινος,
Νικηφόρος Αργυρόπουλος,
Δημήτριος Βλαστός,
Ματθαίος Καλαφάτης.
Όλοι τους ήσαν αρχηγοί οικογενειών που συμφώνα με το θρύλο είχαν μέχρι και 8 αρσενικά μέλη.

Υπάρχουν πολλά έγγραφα που αναφέρονται ακόμα και αναλυτικά στον θρύλο . Ωστόσο αν και τα βρίσκουμε και στα ελληνικά και στα ιταλικά και σε διάφορες περιοχές , πολλοί επιστήμονες διατηρούν επιφυλάξεις για το αν τα έγγραφα αυτά είναι αυθεντικά η κατασκευασμένα .Πολλά από αυτά τα έγγραφα ανήκαν και ανήκουν σε ιδιωτικές συλλογές και σε ιδιωτικά αρχεία είτε ως μεμονωμένα έγγραφα είτε ως σειρές εγγράφων σχετικών με το ζήτημα .

Όλους αυτούς που η ιστορία τους ονομάζει «Δυνατούς» αγωνίστηκαν μετά την εγκατάσταση τους εναντίον των Βενετών για να κατοχυρώσουν τα προνόμια τους και να διατηρήσουν τους τίτλους ευγενείας τους, επικαλούμενοι την καταγωγή τους, υπογράφοντας μάλιστα σε πολλά επίσημα έγγραφα, σαν παλιές βυζαντινές κρητικές οικογένειες.

Πολλά επίσης έχουν ακουστεί για το χρυσόβουλλο του Αλέξιου Β΄Κομνηνού το 1082 μ. χ. και έχει αμφισβητηθεί η γνησιότητά του από πολλούς ερευνητές και ιστορικούς ως προς την ημερομηνία της αφίξεως των ευγενών αυτών στην Κρήτη , ωστόσο από άλλες γραφές παίρνουμε πληροφορίες για την αποίκηση ευγενών από την Κωνσταντινούπολη περίπου αυτήν την χρονολογία που δυναμώνει τον μύθο ή θρύλο που επικράτησε, γιγαντώθηκε και σώζεται σαν τον μεσαιωνικό θρύλο της Κρήτης, το σίγουρο όμως είναι ότι σε αρκετές από αυτές τις οικογένειες επί βασιλείας του Κομνηνού Α΄ τους παραχωρήθηκαν τεράστιες εκτάσεις στην Κρήτη για τις μεγάλες στρατιωτικές και πολιτικές υπηρεσίες τους.

ΠΗΓΕΣ
Ιστορία της Κρήτης, Θ. Δετοράκης, Ηράκλειο 1990
Χάνδαξ – Ηράκλειον, Ιστορικά σημειώματα (επιμ. Στυλιανός Αλεξίου, 1964)
Το χρυσόβουλλον Αλέξιου Β΄Κομνηνού και τα δώδεκα Αρχοντόπουλα, Σήφακας Γ. ,1948