Μοναστήρια της Κρήτης. Ιερά Μονή Παναγίας Οδηγήτριας Γωνιάς Χανίων η Μονή Κυρίας των Αγγέλων

Ιερά Μονή Παναγίας Οδηγήτριας Γωνιάς

Ένα μοναστήρι-φρούριο στη δυτική Κρήτη Στη δυτική άκρη του κόλπου των Χανίων, λίγο έξω από το Κολυμπάρι, βρίσκεται η ιστορική Ιερά Μονή Παναγίας Οδηγήτριας Γωνιάς, γνωστή και ως Μονή Κυρίας των Αγγέλων. Είναι ένα από τα σημαντικότερα μοναστήρια της Κρήτης, επιβλητικό και φρουριακό, χτισμένο κοντά στη θάλασσα, στη ρίζα του Ακρωτηρίου Σπάθα.

Από τον Άγιο Γεώργιο στην Παναγία Οδηγήτρια Η ιστορία της μονής ξεκινά ήδη από τους βυζαντινούς χρόνους. Σύμφωνα με την παράδοση, οι πρώτοι μοναχοί είχαν εγκατασταθεί στη θέση Μένιες, όπου υπήρχε μονή αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο. Οι συχνές επιδρομές των πειρατών τους ανάγκασαν να αναζητήσουν ασφαλέστερο τόπο. Έτσι μετακινήθηκαν νοτιότερα και δημιούργησαν τη μονή της Θεοτόκου Οδηγήτριας. Στη σημερινή της θέση η μεγάλη οικοδόμηση άρχισε το 1618, ενώ το καθολικό ολοκληρώθηκε το 1634. Η μονή αφιερώθηκε στην Κοίμηση της Θεοτόκου και το 1662 ανακηρύχθηκε σταυροπηγιακή. 🇬🇷 Η Μονή στους αγώνες της Κρήτης Η Γωνιά δεν υπήρξε μόνο τόπος προσευχής. Για αιώνες συμμετείχε ενεργά στους αγώνες των Κρητικών και γι’ αυτό γνώρισε πολλές καταστροφές. Μια από τις πιο δραματικές στιγμές συνέβη στις 14 Ιουνίου 1867, όταν οθωμανικά πλοία βομβάρδισαν τη μονή από τη θάλασσα. Ένα από τα βλήματα σώζεται ακόμη στον εξωτερικό τοίχο, μέσα σε μαρμάρινη πλάκα που θυμίζει την ημερομηνία της επίθεσης. Η μονή λεηλατήθηκε, η βιβλιοθήκη της κάηκε και μοναχοί έχασαν τη ζωή τους. Και τριάντα χρόνια αργότερα, το 1897, η Μονή Γωνιάς συνδέθηκε και πάλι με την ιστορία της Κρήτης: ο συνταγματάρχης Τιμολέων Βάσσος εγκαταστάθηκε εκεί μετά την απόβαση του ελληνικού εκστρατευτικού σώματος στον κόλπο του Κολυμπαρίου.

Ένας θησαυρός της κρητικής τέχνης Η Μονή Γωνιάς όμως κρύβει και έναν άλλο θησαυρό: την κρητική αγιογραφία. Στο Εκκλησιαστικό Μουσείο της μονής παρουσιάζεται η εξέλιξη της κρητικής ζωγραφικής, με φορητές εικόνες από τον 15ο έως τον 19ο αιώνα. Ανάμεσα στα σημαντικά έργα βρίσκεται η Παναγία Ελεούσα του Ανδρέα Ρίτζου, καθώς και άλλες πολύτιμες εικόνες της Κρητικής Σχολής. Και κάπου εδώ η Γωνιά συναντά ξανά τη δική μας αγάπη για την αγιογραφία. ❤️ 🌿 Η Παναγία της Γωνιάς Σήμερα η Μονή εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό προσκυνηματικό τόπο. Κάθε Δεκαπενταύγουστο πλήθος πιστών φτάνει εδώ για να προσκυνήσει την Παναγία, ενώ πολλοί εκπληρώνουν το τάμα τους ακόμη και περπατώντας μεγάλες αποστάσεις. Και έτσι, μετά από τόσους αιώνες, η Μονή Γωνιάς παραμένει ζωντανή. Δεν είναι μόνο ένα μνημείο της Κρήτης. Είναι τόπος πίστης, ιστορίας, αγώνα και τέχνης. «Στη δυτική γωνιά της Κρήτης, η Παναγία της Γωνιάς στέκει αιώνες τώρα σαν φρουρός της πίστης και της μνήμης του τόπου.»