Παρασκευή 11 Νοεμβρίου 2022

Πως κτίστηκε ο Άγιος Μηνάς

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΗΡΑΚΛΕΙΑΚΙ ΜΑΣ.
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΜΗΝΆ!
Μετά το β΄ μισό του 19ου αι., ο μικρός ναός του Αγίου Μηνά δεν επαρκούσε πια για να καλύψει τις θρησκευτικές ανάγκες της ολοένα αυξανόμενης κοινότητας των χριστιανών της πόλης. Δημιουργήθηκε  έτσι η ανάγκη για την ανέγερση νέου μητροπολιτικού ναού. 
Για να χτιστεί η νέα μητροπολιτική εκκλησία της πόλης μας, αγοράστηκε από τον χριστιανόφιλο Τούρκο Τσαλικάκη ένας μεγάλος κήπος. 
Μπροστά στον κήπο υπήρχε μια σειρά από σπίτια που κατεδαφίστηκαν από την ενοριακή επιτροπή του Αγίου Μηνά το 1951. Στη θέση του μητροπολιτικού μεγάρου και μέχρι την οδό Κυρίλλου  Λουκάρεως που ανοίχτηκε κατά τη γερμανική Κατοχή,  ήταν επίσης δημόσιος χώρος, με τα αρχοντικά των αρχηγών του βενετσιάνικου ιππικού.
Ο δραστήριος μητροπολίτης Κρήτης Διονύσιος Χαριτωνίδης, ο κατόπιν Οικουμενικός Πατριάρχης Διονύσιος Ε', τοποθέτησε τον θεμέλιο λίθο το 1862. Η έκρηξη της Κρητικής Επανάστασης το 1866 προκάλεσε την άμεση διακοπή των εργασιών που συνεχίστηκαν το 1883.
Ο τελευταίος μητροπολίτης της οθωμανικής περιόδου ήταν ο Τιμόθεος Καστρινογιαννάκης (1870-1898), επί της αρχιερατείας του οποίου ο Άγιος Μηνάς αποπερατώθηκε και εγκαινιάστηκε στις 18 Απριλίου 1895. Η εκκλησία κτίστηκε με δωρεές εκατοντάδων χριστιανών κατοίκων της πόλης και με εισφορές μοναστηριών, όπως διαπιστώνεται στα χειρόγραφα βιβλία δωρεών. 
Αρχιτέκτονας ήταν ο Ηπειρώτης πρακτικός Αθανάσιος Μούσης. Ο ναός, εκλεκτικιστικό κτίσμα, παραπέμπει στον τύπο του σταυροειδούς εγγεγραμμένου με τρούλο που εδράζεται σε υψηλό τύμπανο, ενώ εσωτερικά συνδυάζει και στοιχεία τρίκλιτης βασιλικής. Έχει δύο κωδωνοστάσια, ένα στη βορειοανατολική και ένα στη νοτιοανατολική γωνία. Το δεξιό κλίτος είναι αφιερωμένο στον Άγιο Τίτο και το αριστερό στους Αγίους Δέκα Μάρτυρες της Κρήτης. 
Η εσωτερική όψη του ναού υπέστη κατά καιρούς διάφορες αλλαγές με προσθήκες νέων στοιχείων. Πριν τη γερμανική Κατοχή, με σχέδια του αρχιτέκτονα Αναστάσιου Ορλάνδου αντικαταστάθηκε το ξυλόγλυπτο τέμπλο με άλλο μαρμάρινο, το ίδιο και ο επισκοπικός θρόνος (Παπαμιχαλάκης Ν., «Οι ναοί του Ηρακλείου κατά την Μάχην της Κρήτης», Μεσόγειος 21/7-28/7/1956). 
Στις 22/7/58,  64 χρόνια μετά τα εγκαίνια του Αγίου Μηνά, το εκκλησιαστικό συμβούλιο ανέθεσε την αγιογράφηση του ναού στον αγιογράφο Στέλιο Καρτάκη, μαθητή του Φώτη Κόντογλου, που ακολούθησε πιστά τους κανόνες και τα πρότυπα της βυζαντινής αγιογραφίας. Η αγιογράφηση ολοκληρώθηκε το 1978. Στο μεσοδιάστημα, οι μόνες εικόνες που υπήρχαν και παραμένουν μέχρι σήμερα στη θέση τους, βρίσκονταν στο τέμπλο και τα εικονοστάσια. Φιλοτεχνήθηκαν από τον Ευάγγελο Μαρκογιαννάκη, αξιόλογο ζωγράφο της εποχής. Μόνο στον τρούλο υπήρχε ένας μικρός Παντοκράτορας που καταστράφηκε με την επόμενη αγιογράφηση. 
Κατά τη Μάχη της Κρήτης, ο ναός του Αγίου Μηνά βομβαρδίστηκε, με αποτέλεσμα την ανατίναξη όλου του οικοδομικού τετραγώνου δίπλα στο ιερό βήμα. Η βόμβα άνοιξε κρατήρα μεγάλου μεγέθους που κυριολεκτικά κατάπιε το οικοδομικό τετράγωνο μαζί με κατοικίες και καταστήματα. Άλλη βόμβα έπεσε στη μέση της βόρειας πλευράς του ναού. Αφού καρφώθηκε σε μεγάλο βάθος έφτασε στα θεμέλια περίπου στα 5μ. χωρίς να εκραγεί. Μετά την Κατοχή,  ανασύρθηκε και σήμερα εκτίθεται στη βόρεια πλευρά της εκκλησίας. Μια τρίτη βόμβα έπεσε στη νότια πλευρά, μπροστά από την πόρτα που οδηγεί στον νάρθηκα, χωρίς κι αυτή να πλήξει το ίδιο το κτίριο. 
Το 1995 γιορτάστηκαν τα εκατό χρόνια από τα εγκαίνια του Μητροπολιτικού Ναού του Αγίου Μηνά με κάθε επισημότητα που αρμόζει σε παρόμοια περίσταση και στη συγκεκριμένη σε έναν από τους πιο λαμπρούς και επιβλητικούς ναούς της Ελλάδας. 
Έγραψε η Λιάνα Σταρίδα . 

Σχετική βιβλιογραφία: Φανουράκης Ευμ., «Ο Ι. Ν. του Αγ. Μηνά», Νέα Χρονικά 9/2/48. 
Αλλαγή 11/11/1994, σ. 5. «Η λατρεία του Αγ. Μηνά στην Κρήτη», Μεσόγειος 11/11/1993. 
Σταυρινίδης Ν., «Πώς άλλαξε η όψη της πόλη μας», 
Πατρίς 29/4-16/5/1951. 
Ηράκλειον 14/10/1893, σ. 75.

Το μοναστήρι του Αγίου Μηνά στην Αίγινα και η σύνδεση του Αγίου Μηνά με τον Άγιο Νεκτάριο

Το πανέμορφο μοναστήρι του Αγίου Μηνά που εορτάζει στις 11 Νοεμβρίου είναι ένα από τα μεγαλύτερα γυναικεία και καλά οργανωμένα γυναικεία μοναστήρια της Αίγινας. Πάνω στο λόφο της Αφαίας ξαφνιάζει τον επισκέπτη – προσκυνητή όχι μόνο για τη χωροθέτησή του μέσα στο πυκνό πευκοδάσος αλλά κυρίως από τη φιλοξενία και απλότητα των μοναζουσών που υποδέχονται ανοιχτόκαρδα τον κάθε επισκέπτη.
 
To μοναστήρι του Αγίου Μηνά κτίστηκε σύμφωνα με την παράδοση με προτροπή του Πάτμιου ασκητή Αγίου γέροντα Αμφιλόχιου Μακρή, ο οποίος ήταν πνευματικό τέκνο του Αγίου Νεκταρίου! Στην περιοχή υπήρχε ένας μικρότερος ναός.
 


Σήμερα στο κέντρο του μοναστηριού υπάρχει ένας κατανυκτικός ναός και δίπλα ένα μικρό παρεκκλήσι αφιερωμένο στον Όσιο Ονούφριο. Πλήθος προσκυνητών όχι μόνο από την Αίγινα αλλά και από την υπόλοιπη Ελλάδα επισκέπτονται συχνά το μοναστήρι.Η πολυπληθής πλέον γυναικεία αδελφότητα είναι γνωστή για τις επιδόσεις της στην ιεροραπτική και την ψαλτική. Δύο εκκλησιαστικές τέχνες που ασκούν με ιδιαίτερη προσήλωση οι μοναχές. Στο εκθετήριο του Μοναστηριού μπορεί κανείς να θαυμάσει τα έργα τους, που ξεκινούν από αγνά γλυκά του κουταλιού, τυροκομικά προϊόντα μέχρι κεντήματα και λιβάνι. Ιδιαίτερη κατάνυξη δημιουργούν οι μοναχές που ψάλλουν στις καθημερινές ακολουθίες και πραγματικά όποιος προσκυνητής παρευρεθεί φεύγει από το καθολικό της Μονής εντυπωσιασμένος.
Πως συνδέεται όμως ο Άγιος Μηνάς με τον Άγιο Νεκτάριο;
 
Όταν πήγε ο Άγιος Νεκτάριος στην Αίγινα, τότε που έκανε έρευνα να βρει τον τόπο, όπου θα κτίσει μονή, τον υπεδέχθη, ο Άγιος Διονύσιος, αρχιεπίσκοπος Αιγίνης και του λέει: Ελα, Νεκτάριε, χρόνια σε περίμενα, για να σου παραδώσω το νησί.
 
Κι ο Άγιος εκεί, καθώς μιλούσε με τον Άγιο Διονύσιο, βλέπει πιο πέρα κι ένα στρατιωτικό και ρωτάει τον Άγιο Διονύσιο:


Ποιος είν αυτός ;
 
Αυτός , λέει, είναι ο Άγιος Μηνάς μένει και αυτός εδώ κοντά έχει μοναστήρι στην Αίγινα!
 
Αυτή είναι η Ιερά Μονή του Αγίου Μηνά, που αναστήλωσε ίσως και με προτροπή του Αγίου Νεκταρίου, ο Άγιος Αμφιλόχιος Μακρής, ένα άκρως πνευματικό Μοναστήρι, με καθηγουμένη τη σεβαστή Γερόντισσα Θέκλα και πολυπληθή συνοδεία μοναζουσών. Το μοναστήρι μέσα στο ήσυχο πευκοδάσος χαρίζει στους προσκυνητές του γαλήνη και ηρεμία που τόσο χρειάζεται ο σημερινός άνθρωπος.
 
Ευχαριστούμε θερμά την Ηγουμένη της Ιεράς Μονής, Μοναχή Θέκλα για την αγάπη της.
 
Πηγές και φωτογραφίες: http://odosaeginis.blogspot.com

Νίκος Καζαντζάκης

«Στην Ελένη χρωστώ όλη την καθημερινή ευτυχία της ζωής μου… Χωρίς αυτή θα ’χα πεθάνει τώρα και πολλά χρόνια. Συντρόφισσα γενναία, αφοσιωμένη, περήφανη, έτοιμη για κάθε πράξη που θέλει αγάπη».

Στις 11 Νοεμβρίου 1945 -και αφού συζούσαν για περίπου 20 χρόνια- ο Νίκος και η Ελένη Καζαντζάκη τέλεσαν τον γάμο τους στον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου Καρύτση στην Αθήνα. Κουμπάροι ήταν ο Άγγελος Σικελιανός και η γυναίκα του, Άννα. 

Κατά τη διάρκεια της τελετής, συνειδητοποίησαν ότι είχαν ξεχάσει τις βέρες, οπότε και αμέσως ο Άγγελος και η Άννα έβγαλαν από τα δάχτυλά τους τις δικές τους και τις πέρασαν στα δάχτυλα του Νίκου και της Ελένης. Γι’αυτό και η βέρα της Ελένης γράφει «Άγγελος».

*Στη φωτογραφία ο Νίκος Καζαντζάκης και η Ελένη στο σπίτι τους στην Αίγινα το 1944.

#NikosKazantzakis

Νίκος Καζαντζάκης

Οι μισές δουλειές
Οι μισές κουβέντες
Οι μισές αμαρτίες
Οι μισές καλοσύνες
Έφεραν τον κόσμο στα σημερινά χάλια
Φτάσε , μωρέ Άνθρωπε, ως την άκρα,
βαρα και μη φοβάσαι!
Πιο πολύ σιχαίνεται ο Θεός
τον μισοδιαολο,
παρά τον αρχιδιαολο!

Νίκος Καζαντζάκης

Ο Άγιος Μηνάς και η μάχη του Ελ Αλαμέιν

Τα ίδια εκείνα δύσκολα χρόνια για όλο τον κόσμο, δηλαδή το 1942, τότε που οι ανίκητες δυνάμεις του Γερμανού στρατηγού Ρόμμελ βρισκόταν στη Β. Αφρική, ο Άγιος Μηνάς έκανε ένα από τα μεγάλα του θαύματα, θαύμα με παγκόσμια σημασία.

Η Ελλάδα ήδη βρισκόταν κάτω από τον φασιστικό και ναζιστικό ζυγό των Γερμανών, Ιταλών, Βουλγάρων και Αλβανών, διαμοιρασμένη μεταξύ αυτών. Λίγος ελληνικός στρατός ξέφυγε από την αιχμαλωσία και βρισκόταν στην Αίγυπτο κοντά στο Ελ Αλαμέϊν όπου βρισκόταν ο τάφος και το μοναστήρι του Αγίου Μηνά. Ο στρατός μας συνασπισμένος με τις άλλες συμμαχικές δυνάμεις θα έδινε την τελευταία μάχη. Αν η μάχη αυτή χανόταν, τότε ολόκληρος ο κόσμος θα βρισκόταν κάτω από τον φασιστικό – ναζιστικό ζυγό.

Ο Ρόμμελ μετά από τη βόρεια Αφρική ήταν έτοιμος με τις δυνάμεις του να πάρουν το Ελ Αλαμέϊν και νικητές να βαδίσουν προς την Αλεξάνδρεια. Ο Άγιος Μηνάς όμως δεν ήθελε αυτή τη φοβερή καταστροφή.

Τα μεσάνυχτα της νύχτας εκείνης και την ώρα που θα άρχιζε η μάχη, πολλοί στρατιώτες είδαν τον Άγιο Μηνά να βγαίνει από τα ερείπια του Ναού και οδηγώντας ένα καραβάνι με καμήλες, όπως παρουσιαζόταν στις τοιχογραφίες του Ναού του, να προχωρεί και να μπαίνει μέσα στο στρατόπεδο των Γερμανών

Φωτογραφικό υλικό από το Ελ Αλαμέιν του Γενικού Επιτελείου Στρατού

 

Το μνημείο του αγνώστου στρατιώτη στο Ελ Αλαμέιν

Μνημείο των πεσόντων συμμάχων στο Ελ Αλαμέιν

ΙΚ Αγίου Μηνά ΙΜΜ Λαύρας στη Βίγλα του Αγίου Όρους

Επιστρέφοντας από αποστολή οι πιλότοι μας πετάν δίπλα από τον άγιο Μηνά στο Άγιο Όρος.

Πηγή: https://agiosminas.gr

Ο Μισιργιώτης Άη Μηνάς!

Ο Μισιργιώτης Άη Μηνάς ! 
Καστρινή εγώ  λογούμαι, κι είναι κοντά στα χίλια χρόνια που ο Μισιργιώτης Μηνάς σκέπει το Μέγαλο Κάστρο!
Χίλιοι είναι κι οι λόγοι που κατηφόρισα κι ελόγου μου ν' άψω κερί στη χάρη ντου κοιτάζοντας γύρου τριγύρου μήπως ανιχνεύσω στα μάθια των προσκηνυτών την ελπίδα!
Κι είδα στα πόδια του μπεγιριού τ' Αγίου τις προσευχές - πλεμένες σκαλωσιές ολόκληρες έτοιμες ν' αγγίξουνε τον ουρανό -.
 Κρεμάστηκα κι εγώ απάνω τους. 
Απ' τα πρωτοβυζαντινά χρόνια το Ηράκλειο εορτάζει στις 11 του Νοεμπριού την ημέρα του μαρτυρίου τ' Αη Μηνά.! 
Αλήθεια, πως όμως ένας Μισιργιώτης Άγιος λατρεύγεται στη Κρήτη και στο Μεγάλο Κάστρο ;
Ετούτο δεν είναι δύσκολο να το κατανοήσει κανείς ανε κάμει μια βόλιτα στο Κομό και στα Καλά Λιμάνια στα επίνεια της Φαιστού και της Γόρτυνας.
Σ' ενα νησί τριγυρισμένο απο τρεις Ηπείρους,
ήτονε η ναυτοσύνη των Μινωϊτών η αιτία που άνοιξανε οι θαλάσσιοι δρόμοι με το Μισίρι, με την Αφρική,  κι όλο το τότε γνωστό κόσμο.
Κάπως έτσι περάσε κι η λατρεία του Αγίου απ' την Αίγυπτο στη Κρήτη.
Και δε λατρεύεται μονο στο Χάνδακα ο Αη Μηνάς, μα απ' όλο το Χριστιανικό κόσμο γύρω απ' τις χώρες της Μεσογείου μα και στην Ανατολή.
Κι όταν οι Οθωμανοί κατέλαβαν το νησί απ' τους Ενετούς (όσο παράξενο κι αν φαίνεται) 
παραχώρησαν  πλήθος θρησκευτικών ελευθεριών και προνομίων.
Έτσι, με Σουλτανική άδεια προχώρησε η ανοικοδόμηση του Μητροπολίτικού ναού πάνω στα ερείπια του παλιού και εγκαταλελειμμένου..
Κι ήτονε θέλημα Θεού η ανοικοδόμηση του ναού Του, ανε σκεφτεί κανείς πως κι ο ίδιος ο Σουλτάνος Αζίζ Χαν χρηματοδότησε την ανέγερση του.!
Στα 1826 καθιερώνεται (μετά απο θαυματουργή του παρέμβαση) πολιούχος του Μεγάλου Κάστρου. 
Κι αν αφρουκαστεί κιανείς τσι νύχτες στα στενά σοκάκια του Χανδάκου, θα ακούσει τον ήχο απ' τα πέταλα τ' αλογάρη Αγίου , αρκεί να 'χει τα μάτια και τα ώτα της ψυχής του ανοιχτά.
Κι είναι αλήθεια πως το φως έχει χαμηλώσει πολυ στις μέρες μας, και πως ζούμε μέρες φορτωμένες με οδύνη..
Μα το φως ακόμη καλά κρατεί Καστρινοί και κόσμε όλε!

Χρόνια πολλά !

Αγνώστου από διαδίκτυο 

Πέμπτη 10 Νοεμβρίου 2022

Γιορτάζει ο "καπετάν Μηνάς", ο προστάτης του Μεγάλου Κάστρου


Γιορτάζει ο "καπετάν Μηνάς", ο προστάτης του Μεγάλου Κάστρου

Ο Άγιος Μηνάς είναι ο προστάτης Άγιος του Ηρακλείου και καθιερώθηκε πολιούχος του Ηρακλείου την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Οι Ηρακλειώτες τον αγαπούν ιδιαίτερα και τον τιμούν κάθε χρόνο στις 11 Νοεμβρίου. "Οι δεσμοί" του Αγίου με το Μεγάλο Κάστρο ξεκινούν από την περίοδο της Τουρκοκρατίας.

Η διαφορετική θρησκεία Κρητικών και Τούρκων υπήρξε κύρια αιτία βιαιοπραγιών από τους μουσουλμάνους εναντίων των χριστιανών.

Ο Νίκος Καζαντζάκης γράφει στον "Καπετάν Μιχάλη":


"Αλάκερη η πολιτεία ήταν ένα φρούριο, η κάθε ψυχή ήταν κι αυτή ένα φρούριο αιώνια πολιορκούμενο κι είχε καπετάνιο ένα Αγιο, τον “Αγιο Μηνά, τον προστάτη του Μεγάλου Κάστρου…”,
Ενας Άγιος που δεν έμενε μόνο στο εικόνισμά του, κατέβαινε κάθε νύχτα, “…έβγαινε περιπολία. Σφαλνούσε τις πόρτες, όσες είχαν ξεχάσει οι Χριστιανοί ανοιχτές, σφύριζε στους νυχτοπαρωρίτες να γυρίσουν πια στα σπίτια τους, στέκουνταν απόξω από τις πόρτες κι αφουκράζονταν ευχαριστημένος όταν άκουγε τραγούδι…

…Κι όταν οι Τούρκοι ακόνιζαν τα μαχαίρια τους κι ετοιμάζουνταν να ριχτούν στους Χριστιανούς, πετιόταν ο Αϊ-Μηνάς πάλι από το κόνισμά του να διαφεντέψει τους Καστρινούς…
…Δεν ήταν μονάχα άγιος ο Αϊ-Μηνάς, ήταν ο καπετάνιος τους, καπετάν Μηνά τον έλεγαν και του πήγαιναν κρυφά τ’ άρματά τους να τα βλογήσει…”.
Ετσι, όταν το Πάσχα στις 18 τ’ Απρίλη του 1826, οι Τούρκοι αποφάσισαν να σφάξουν τους Καστρινούς που είχαν μαζευτεί στην εκκλησία του, για να γιορτάσουν την Ανάσταση, ήταν απόλυτα φυσικό να γίνει το θαύμα."

Τα θαύματα του Αγίου Μηνά

Το 1821 μ.Χ., μετά την έκρηξη της μεγάλης Ελληνικής Επανάστασης εναντίον των Τούρκων, οι κατακτητές προχώρησαν σε σφαγές χιλιάδων αμάχων σε πολλές περιοχές. Από τους πρώτους που πλήρωσαν με το αίμα τους την επανάσταση ήταν και οι κάτοικοι της Κρήτης. Μεταξύ των χιλιάδων θυμάτων ήταν ο Μητροπολίτης Κρήτης, οι Επίσκοποι Χανίων, Κνωσού, Χεροννήσου, Λάμπης, Σητείας κ.α. οι οποίοι εσφάγησαν, την 24η Ιουνίου 1821 μ.Χ., στον περίβολο του Μητροπολιτικού Ναού του Ηρακλείου. Μάλιστα ο ιερουργών ιερέας εσφάγη πάνω στην Αγία Τράπεζα!

Η παράδοση αναφέρει  ότι το Πάσχα του 1826 ενώ οι χριστιανοί ήταν μαζεμένοι στο ναό και παρακολουθούσαν τη λειτουργία της Ανάστασης, όχλος μουσουλμάνων προετοίμαζε σφαγή εναντίον τους, η οποία αποφεύχθηκε με την επέμβαση ενός ηλικιωμένου αξιωματικού καβαλάρη. Ο καβαλάρης αυτός έμοιαζε με το πρωτοπαλίκαρο των Τούρκων, τον Αγιάν Αγά, που τους ηρέμησε και τους απέτρεψε από τη σφαγή των χριστιανών. Την επέμβαση αυτή του μυστηριώδη καβαλάρη, οι χριστιανοί την απέδωσαν σε θαύμα του Αγίου Μηνά, πιστεύοντας ότι ήταν αυτός που παρουσιάστηκε στους Τούρκους και όχι ο Αγιάν Αγάς. Ομως, ακόμη κι αν οι Τούρκοι είχαν δίκιο και δεν ήταν ο Άγιος Μηνάς ο έφιππος αξιωματικός, ήταν θαύμα ο Τούρκος διώκτης των χριστιανών (Αγιάν Αγάς) να λειτουργήσει σαν προστάτης τους την τελευταία στιγμή.
 
Από τότε ο Αγιος Μηνάς απεικονίζεται έφιππος ως Ρωμαίος στρατηγός και τιμάται ως προστάτης της πόλης του Ηρακλείου. Αναφέρει ο Γεώργιος Συλλαμιανάκης, στο βιβλίο του "Αγιος Μηνάς" το 1939, πως όχι μόνο οι Χριστιανοί θεωρούσαν προστάτη της πόλης τον Αγιο Μηνά αλλά και οι Τούρκοι, οι οποίοι αντίκριζαν τον Άγιο με φόβο και σεβασμό. Το θαύμα αυτό του Αγίου Μηνά καθιερώθηκε να τιμάται στο Ηράκλειο την Τρίτη της Διακαινησίμου, οπότε και εκτίθεται σε προσκύνηση, κατά τον εσπερινό, λείψανο του Αγίου.
 
Θαύματα του Αγίου αναφέρονται και σε πιο πρόσφατες εποχές, όπως το ότι ο Άγιος Μηνάς προστάτευσε το ναό του από τον σφοδρό βομβαρδισμό του Ηρακλείου στις 23 Μαίου 1941. Σήμερα έξω από το ναό εκτίθεται η βόμβα που έπεσε στο ναό αλλά δεν εξερράγη.

Ο καθεδρικός ναός

Ο επιβλητικός ναός του Αγίου Μηνά, ένας από τους μεγαλύτερους στην Ελλάδα, θεμελιώθηκε στις 25 Μαρτίου 1862 ως εκδήλωση ευγνωμοσύνης των Ηρακλειωτών για την προστασία που πρόσφερε ο Αγιος στην πόλη. Η θέση στην οποία χτίστηκε, λέγεται ότι υποδείχθηκε από έναν καλόγερο, στον οποίο παρουσιάστηκε ο Άγιος Μηνάς σε όραμα.
Αρχιτέκτονας του ναού ήταν ο ηπειρώτης Αθανάσιος Μούσης, ο οποίος είχε αναλάβει επίσης τον Άγιο Τίτο και τους στρατώνες στην Πλατεία Ελευθερίας, το κτίριο που στεγάζει σήμερα την Νομαρχία Ηρακλείου και τα Δικαστήρια.
Η ανοικοδόμησή του ναού σταμάτησε στη διάρκεια της επανάστασης του 1866 και συνεχίστηκε το 1883. Η προσπάθεια για την ανέγερση του ναού σε τόσο δύσκολους καιρούς υποστηρίχτηκε από όλους τους Ηρακλειώτες με ενθουσιασμό.

Αναφέρεται στην εφημερίδα "Ηράκλειο" της εποχής εκείνης, ότι στο λιμάνι του Ηρακλείου έφτασε ιστιοφόρο που μετέφερε οικοδομικά υλικά για το κτίσιμο του ναού. Ωστόσο η επιτροπή που είχε αναλάβει την ανέγερση του ναού, δεν είχε τα χρήματα για να πληρώσει εργάτες να μεταφέρουν τα υλικά από το καράβι στον τόπο της οικοδομής. Το γεγονός αυτό πληροφορήθηκαν οι μαθητές του Ηρακλείου, που με ενθουσιασμό προσφέρθηκαν να ξεφορτώσουν το καράβι και να μεταφέρουν τα υλικά. Στήθηκε έτσι μια ανθρώπινη αλυσίδα από το λιμάνι μέχρι τον Αγιο Μηνά, που με τραγούδια ολοκλήρωσε την κοπιαστική εργασία.

Τα εγκαίνια του ναού έγιναν με μεγαλοπρέπεια στις 16 Απριλίου 1895 επί μητροπολίτη Τιμόθεου Καστρινογιαννάκη. Αν και η Κρήτη βρίσκονταν ακόμα υπό τουρκική κατοχή, οι γιορτές για τα εγκαίνια του Αγίου Μηνά κράτησαν 3 μέρες και ολόκληρο το Ηράκλειο είχε γίνει αγνώριστο από τους στολισμούς και τον λαμπρό φωτισμό.

πηγές: iscreta.gr, explorecrete.com